Ortadoğu Gazetesi

'Ekonomik eşitsizlik tarımla başladı'

EKONOMİ / 2017-11-17 09:45:28

'Ekonomik eşitsizlik tarımla başladı'

Dünyanın farklı yerlerindeki 63 arkeolojik yerleşimde konutların boyutlarını kıyaslayan araştırmacılar, ekonomik eşitsizliklerin organize tarımın başlamasıyla belirginleştiğini ortaya koydu.

 

Bilim adamları, tarih öncesi çağlarda ekonomik eşitsizliğin ilk kez tarımın başlamasıyla toprağın ekilmesi ve büyük hayvanların evcilleştirilmesiyle belirginleşmeye başladığını ileri sürdü.

 

ABD'nin Washington Eyalet Üniversitesi önderliğinde 13 diğer kurum ve kuruluşun katkısıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı bilimsel çalışmada araştırmacılar, dünyanın farklı yerlerindeki 63 arkeolojik yerleşimdeki konutların boyutlarını kıyaslayarak, söz konusu toplumlarda ve yaşadıkları çağlardaki eşitsizlik oranlarını saptamaya çalıştı.

 

Araştırmacılar, bunun için İtalyan sosyolog ve istatistikçi Corrado Gini'nin yaklaşık yüzyıl önce ekonomik eşitsizliği ölçmek üzere geliştirdiği Gini katsayısını kullandı. Refahın tam olarak eşit dağıldığı farazi bir durumun "0", tüm refahın tek kişide toplandığı farazi durumun "1" ile gösterildiği Gini kat sayısında belirli bir toplumdaki ekonomik eşitsizlik durumu iki uç arasında bir değer alıyor. Değer 1'e yaklaştıkça eşitsizlik, sıfıra yaklaştıkça eşitlik daha baskın hale geliyor.

 

Araştırmalar, arkeolojik alanlardaki konut ebatları üzerine yaptıkları kıyaslamalarda, göçebeliğin refah birikimini ve nesilden nesile aktarımını zorlaştırdığı avcı toplayıcı topluluklarda Gini katsayısının 0.17 olduğunu, küçük ölçekli ve düşük yoğunluklu tarım yapan topluluklarda 0.27'ye, daha büyük ölçekli tarım toplumlarında ise 0.35'e çıktığını hesapladı.

 

Bulgular tarımsal üretimin gelişmesi ve yerleşik hayata geçilmesiyle ekonomik eşitsizliğin giderek arttığını ortaya koydu.

 

KOŞUM HAYVANLARI

Öte yandan araştırmacılar, ekonomik eşitsizliğin gelişimi açısından kadim topluluklar arasında ciddi bir fark olduğunu keşfetti. Ekonomik eşitsizlik, Yeni Dünya'daki eski toplumlarda belirli bir tepe noktaya ulaştıktan sonra istikrarlı bir seyre dönerken, Eski Dünya'da artmayı sürdürdü.

 

Bilim adamları Asya, Orta Doğu ve Avrupa'daki toplulukların sığır, at ve manda gibi büyük hayvanları evcilleştirmiş olmasının bunda etkili olduğu görüşünde.

 

Tarımda kullanılan koşum hayvanları, Avrupa'da ve Asya'da zenginlerin daha fazla toprağı işleyebilmesini ve daha geniş alanlara yayılmasını sağlayarak, kuşaktan kuşağa varlık aktaran bir toprak sahipleri sınıfı ile topraksız köylü sınıfını yarattı.

 

Ayrıca Eski Dünya'da bronz çağına geçilmesi, metalin işlenerek silah yapılmasını ve atlı süvari sınıfının ortaya çıkmasını sağladı. Bu durum toprağa dayalı ekonomik eşitsizliği kalıcı hale getirdi.

 

Araştırmacılar tarih öncesi çağda Eski Dünya'da Gini katsayısının 0.59'a kadar çıktığını tespit etti. Bu, günümüzdeki çağdaş sanayi toplumlarının birçoğundan daha düşük bir değer. Örneğin "2016 Allianz Global Refah Raporuna" göre, ABD'de Gini katsayısı 0.81 düzeyindeydi.

 

EŞİTSİZLİĞİN BEDELİ

Araştırmanın başyazarı, Washington Eyalet Üniversitesi arkeoloji ve antropoloji profesörü Tim Kohler, ekonomik eşitsizliğin, sosyal hareketliliği önleyerek toplumun dinamizmini zedelediğine dikkati çekti. Eşitsizliğin az olduğu toplumlarda yaşam beklentisinin daha yüksek, güvenin ve dayanışma duygusunun daha fazla olduğuna vurgu yapan Kohler, "İnsanların eşitsizliğin sağlık açısından, toplumsal hareketlilik açısından, dayanışma ve güven duygusunun yerleşmesi açısından yok edici sonuçları olduğunu anlaması gerekiyor. Toplumu eşitsiz kılarak kendimize yardımcı olmuyoruz." ifadesini kullandı.

 

Kohler, inceledikleri tarih öncesi devirlerde ekonomik eşitsizliğin arttığı dönemleri ardından büyük savaş ve şiddet dalgalarının izlediğini, eşitsizliğin hiçbir zaman kendiliğinden dengelenmediğini hatırlattı.

 

Araştırmanın sonuçları "Nature" dergisinde yayımlandı. AA

 

 

 


 


Diğer EKONOMİ Haberleri

Özel sektörün yurt dışı kredi borcu arttı

Özel sektörün yurt dışı kredi borcu arttı

ÖZEL sektörün 2017'nin aralık sonu itibarıyla yurt dışından sağladığı kısa vadeli kredi borcu 18,3 milyar dolar, uzun vadeli kredi borcu ise 220,6 milyar dolar seviyesi...

Kadın esnaf sayısında büyük artış

Kadın esnaf sayısında büyük artış

TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, "Kadın esnaf ve sanatkar sayısı 2017'de 10 bin 383 kişi artarak 265 bin 245 oldu. Erkek esnaf ve sanatkarlar gibi kadın esnaf da en ...

Bankalarda 117 milyon lira unutuldu

Bankalarda 117 milyon lira unutuldu

BANKALARDA 2017 sonu itibarıyla 10 yıldır işlem yapılmayarak zaman aşımına uğrayan 854 bin 18 adet hesapta yaklaşık 117 milyon lira unutuldu. Zaman aşımına uğraması nedeniyle 2017&#...

Ocak yağışları tarımda kuraklık riskini azalttı

Ocak yağışları tarımda kuraklık riskini azalttı

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, "Kurak geçen kasım ve aralık aylarının ardından ocak ayı yağışlarının mevsim normallerinin yüzde 23,7 üzerinde olması &...

3.  havalimanı tam zamanında açılacak

3. havalimanı tam zamanında açılacak

DEVLET Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Funda Ocak, İstanbul'un yeni havalimanı ile ilgili "Hedef 29 Ekim 2018. O tarihte bu hava...

TİM'den 'tüm zamanların rekoru' için 4 talep

TİM'den 'tüm zamanların rekoru' için 4 talep

TİM'den yapılan açıklamaya göre, TİM, Türkiye genelindeki 60 İhracatçı Birliği Başkanı ve Sektör Konseyi başkanlarıyla birlikte ihracatın sorunlarını ...

Turkcell'in dijital operatör dönüşümü rekor getirdi

Turkcell'in dijital operatör dönüşümü rekor getirdi

  Yavuz MÜFTÜOĞLU / İstanbul   Türkiye'nin lider dijital operatörü Turkcell 2017 yılını yüzde 23,4 gelir artışıyla tamamladı. Son 10...

Tarih verildi, 3 farklı model geliyor

Tarih verildi, 3 farklı model geliyor

TÜRKİYE'nin Otomobili Ortak Girişim Grubu'nca , projede gelinen son durumu ve alınan kararları paylaştı. Açıklamada "Orta vadede tek bir platform üzerinde ü...

MHP'li Yalçın, emeklilikte yaşa takılanları Meclis'e taşıdı

MHP'li Yalçın, emeklilikte yaşa takılanları Meclis'e taşıdı

MHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul milletvekili Semih Yalçın, Emeklilikte yaşa takılanların mağduriyetlerini meclis gündeme taşıdı. Çalışma Bakanı Jülid...

TESK'ten "gıda israfı" uyarısı

TESK'ten "gıda israfı" uyarısı

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken, "Gıda israfını sıfıra indirmek için okul sıralarından başlayarak ülke genel...