Ortadoğu Gazetesi

Milli Mücadele'nin kilit taşı: Erzurum Kongresi

SİYASET / 2018-07-21 15:02:14

Milli Mücadele'nin kilit taşı: Erzurum Kongresi

Atatürk öncülüğünde Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atıldığı Erzurum Kongresi, ulusal egemenliğin koşulsuz olarak gerçekleştirilmesine karar verilen ilk kongre olması nedeniyle Türkiye tarihinde önemli yer tutuyor.

 

Milli Mücadele hareketinin dönüm noktalarından olan ve Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atıldığı Erzurum Kongresi, ulusal egemenliğin koşulsuz olarak gerçekleştirilmesine karar verilen ilk kongre olması nedeniyle Türkiye tarihinde önemli bir yere sahip.

Ulu Önder Atatürk ve arkadaşları, 23 Temmuz 1919'da emperyalist güçlerin Osmanlı topraklarını paylaşmaya çalıştığı dönemde, Erzurum Kongresi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atılmasını temin etti.

Düşman işgalindeki vatan toprağını kurtarmak için bağımsızlığa giden zorlu yolu Erzurum'dan sürdüren Atatürk ve silah arkadaşları, bu kongre sayesinde ülkenin bağımsızlığa giden yolunu açtı.

Türk milletinin var olma mücadelesindeki ilk refleksini ve kararlılığını gösterdiği tarihi kongrede alınan "Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz" kararı ile Milli Mücadele yolunda büyük bir aşama kaydedildi.

Erzurum Kongresi'nin kapanış konuşmasında "Tarih, bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir." diyen Gazi Mustafa Kemal, bundan 99 yıl önce Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atıldığı kongrenin önemine dikkatleri çekti.

Mustafa Kemal Paşa, "Milletimizin kurtuluş umuduyla çırpındığı en heyecanlı bir zamanda, fedakar sayın heyetimiz her türlü zahmete katlanarak Erzurum'da toplandı. Duygulu, asil bir ruh ve çok güçlü bir inançla vatan ve milletimizin kurtuluşuyla ilgili köklü kararlar aldı. Özellikle bütün dünyaya karşı milletimizin varlık ve birliğini gösterdi." sözleriyle kongrenin önemine vurgu yaptı. 

Atatürk Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Esin Derinsu Dayı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Erzurum Kongresi'nin bölgesel bir kongre olmasına rağmen, bütün yurdu ilgilendiren nitelikler taşıdığını belirterek şöyle konuştu:

"23 Temmuz Erzurum Kongresi, altı doğu vilayeti ErzurumSivasVanBitlisDiyarbakır ve Elazığ'a yönelik Ermeni tehlikesi ve kurulmak istenen Ermenistan'a tepki ile Trabzon vilayetinde de Trabzon, Rize, Gümüşhane, Ordu, Giresun'da Rum Pontus iddialarına tepki ve tedbir için toplanmıştı, ama alınan kararlara bakıldığında vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı ve istiklalimizi ilgilendirdiği için ilk milli kongre oldu."

Kongre öncesi önemli olaylardan birisinin de Amasya Genelgesi'nin yayınlanması olduğunu anlatan Dayı, kongrede Milli Mücadele'nin sebebi, amacı ve uygulanacak hedeflerin belirlendiğini aktardı. Dayı, şunları söyledi:

"Mücadele için tek sebep 'vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir' deniliyordu. Milli iradeyi hakim, Kuvayımilliye'yi amir kılmak lazımdı, yani meclisin kurulması lazımdı. Erzurum Kongresi'ne 6 doğu vilayeti ve Karadeniz vilayetinden delegeler geldi. Mustafa Kemal'in 8 Temmuz'da 3. Ordu müfettişlik görevine son verildi ve 8 Temmuz gecesi Atatürk, askerlik görevinden istifa etti. Daha sonra 9 Temmuz günü de Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti'nin faal başkanlığı Atatürk'e verildi. Böylece Mustafa Kemal Atatürk'ün kongreye katılması için yol açıldı ve Cevat Dursunoğlu ile Kazım Yurdalan'ın delegelikten istifa etmesiyle de Atatürk kongreye katılarak 23 Temmuz 1919'da kongre başkanı seçildi." 

 

Milli Mücadele'nin mihenk taşı Erzurum

Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürü Cemal Almaz da Erzurum'un Selçuklu'dan cumhuriyete Anadolu'nun hafızası olduğunu dile getirdi.

Osmanlı Devleti'nin devrini tamamlayıp Birinci Dünya Savaşı'nı kaybetmesiyle yer yer işgale tabi tutulduğunu anlatan Almaz, "Emperyalist devletler Anadolu'nun çeşitli yerlerine girmişlerdi, bu sırada vatanseverler Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Samsun, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara sürecinde Milli Mücadele harekatını başlattılar. Bu sürecin mihenk taşlarından birisi Erzurum Kongre Binası ve Erzurum Kongresi sürecidir." dedi.

Almaz, Milli Mücadele sürecine Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin de önemli katkısının olduğunu dile getirdi.

Cemiyetin, Milli Mücadele'nin önemli aşamalarından birisi olan Erzurum'da, Ermeni meselesine karşı bir kongre düzenlediğini ifade eden Almaz, şunları kaydetti:

"Mustafa Kemal Atatürk, 3 Temmuz'da Erzurum'a geldi ve yaklaşık 53 gün kaldı. 7-8 Temmuz'da askerlikten istifa eden Atatürk, Erzurum delegesi Cevat Dursunoğlu'nun delegelikten çekilmesiyle katıldığı kongrede delegeler tarafından başkan seçildi. Böylece doğal olarak Milli Mücadele'nin başkanı da ortaya çıkıyor, yani Atatürk artık Milli Mücadele'nin başkanıdır. Milli Mücadele adına vatanın kurtuluşuna adeta ön hazırlık sayabileceğimiz kongrede ciddi kararlar alındı. Bu kararlardan birisi 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür parçalanamaz'. Bu karar aynı zamanda Misakımilli'nin, yeni Türk devletinin manifestosudur. 'Kuvayımilliye'yi etkin kılmak ve millet iradesini egemen kılmak esastır' denildi. Bu da bütün tarihçilere göre cumhuriyete giden yol diye tabir edilir." AA

 


 


Diğer SİYASET Haberleri

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan New York Times'a tepki

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın'dan New York Times'a tepki

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, New York Times'ta yer alan bir habere tepki göstererek "Bu gazetecilik değil. Bu, New York Times tarafından PK...

İçişleri Bakanı Soylu trafik denetimine katıldı

İçişleri Bakanı Soylu trafik denetimine katıldı

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, "Kontroller konusunda en büyük destekçilerimiz çocuklarımız. Bu bayram da özellikle trafi...

Kremlin'den üçlü Suriye zirvesine ilişkin açıklama

Kremlin'den üçlü Suriye zirvesine ilişkin açıklama

Kremlin Sözcüsü Dimitriy Peskov, başkent Moskova’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Türk, Rus ve İranlı liderler arasında Suriye krizinin ç...

Türkiye, döviz üzerinden kundaklanmak isteniyor

Türkiye, döviz üzerinden kundaklanmak isteniyor

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli,  "Döviz fiyatlarındaki spekülatif ataklarlaTürkiye'yi teslim alacağını sanan komplo, mutlaka bozgun yaşayacaktır'&#...

MHP'nin TBMM'deki sandalye sayısı 50'ye yükseldi

MHP'nin TBMM'deki sandalye sayısı 50'ye yükseldi

İstanbul Milletvekili Hayati Arkaz'ın katılımıyla, MHP'nin TBMM'deki sandalye sayısı 50 oldu.   MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, "İYİ Parti İstanbu...

Bahçeli'den İYİ Parti'li Hayati Arkaz'a davet

Bahçeli'den İYİ Parti'li Hayati Arkaz'a davet

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İYİ Parti'nin 2. Olağanüstü Kurultayı'nda Genel İdare Kurulu (GİK) üyeliğine yeniden seçilmeyen İstanbul Millet...

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Spekülasyonları yapanlara gereken bedeli ödeteceğiz

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Spekülasyonları yapanlara gereken bedeli ödeteceğiz

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 10. Büyükelçiler Konferansıkatılımcılarına verilen öğle yemeğinde y...

Diplomasiye varız ama dayatmaları kabul etmeyiz

Diplomasiye varız ama dayatmaları kabul etmeyiz

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Sheraton Otel'de düzenlenen 10. Büyükelçiler Konferansı'nın açılışında konuştu. &Ccedi...

'Yaptırım kararları küresel ekonomik savaşa dönüşüyor'

'Yaptırım kararları küresel ekonomik savaşa dönüşüyor'

TBMM Başkanı Binali Yıldırım, ABD'nin ekonomik yaptırım kararlarına ilişkin sosyal paylaşım sitesi Twitter'daki hesabından değerlendirmelerde bulundu. ABD yönetiminin ...

ERDOĞAN'DAN ABD'YE REST

ERDOĞAN'DAN ABD'YE REST

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD'nin Türkiye'ye karşı yaptığı hamleleri ile ilgili "Tek taraflılık ve saygısızlık trendini tersine çeviremezlerse yeni dost ve mü...