Ortadoğu Gazetesi

BIST
96 455
%-1,03
USD
5,6440
%0,01
EUR
6,4993
%0,76
Altın
222,5084
%0,08

Türkler tedirgin

DÜNYA / 2010-06-13 15:34:37

Türkler tedirgin

NİSAN ayında devlet başkanının isyanla devrildiği Kırgızistan'da gerilim yüksek. Ülkede Kırgızlar ve Özbekler arasındaki etnik çatışmalarda ölü sayısı 100'e yaklaştı. Yaklaşık 800 yaralı var. Resmi olmayan rakamlara göre ölü sayısının 500'ü geçtiği yaralı sayısının 2 bin 500'ü aştığı söyleniyor.. Çatışmaları engellemek için, güvenlik güçlerine "vur" emri verildi. Kırgızistan'daki gerginlik ülkedeki Türkler'i de tedirgin ediyor. Ülkede yaşayan Türkler'in bir kısmı Oş kentinden Calalabad'a sıçrayan çatışmalardan uzak olmak için Ahıska Türklerinin köylerine sığınırken, birçok öğrenci ve iş adamı evlerinde kalmayı tercih ediyor.

 

Kırgızistan'ın ikinci büyük kenti Oş'ta başlayan ve Celalabad'a sıçrayan olaylar Kırgız- Özbek etnik çatışmasına dönüştü.. Özbek siviller, çoluk çocuk Özbekistan sınırına yığılırken, geçici yönetimin Rusya'dan askeri müdahale talebi kabul görmedi. Olaylarda ölenlerin sayısı 100'e yaklaştı.

 

Oş eyaletinde ve Oş kentindeki çatışmalar sokağa çıkma yasağına rağmen devam ediyor. Oş kentinin Furkat ilçesinde gece boyunca Özbeklere ait evler yakıldı ve yağmalandı. Şehirdeki tüm dükkanlar da yağmalandı. 

Oş kenti havaalanına gelen yolcuların alandan ayrılmasına izin verilmezken, Oş'a tüm uluslararası uçuşlar da durduruldu Başkentte özel halk birlikleri ve polis devriye geziyor. Çatışmalar, Oş kentinde ve Oş eyaletine bağlı ve Özbekistan'ın Andijan kentine sınırı olan Aravan, Kara-Suu ve Özgen ilçelerinde yoğunlaşıyor.  

Oş havaalanı yakınlarında güvenlik güçleriyle maskeli kişiler arasında çatışma olduğu belirtildi. Kentte devlet ve kamu binalarının yanı sıra konser salonu, tiyatrolar ve dört büyük alışveriş merkezinin yakıldığı bildirildi.

Bazı kaynaklar, Oş eyaletinde Kırgız güvenlik güçlerinin durumu kontrol edemediğini ve yetersiz kaldığını belirtiyor. Bölgede ayrıca silahlı çatışmaların şiddetlendiği kaydediliyor.

Devlet televizyonundan yayınlanan görüntülerde, Oş kentinden dumanların yükseldiği görülüyor, sürekli otomatik silah sesleri duyuluyor.

Çatışmaları kontrol altına alabilmek için başkent Bişkek'ten Oş'a polis takviyesi de yapıldı. Bişkek'ten 4 uçakla gönderilen, İçişleri Bakanlığına bağlı güçler kente ulaştı. Daha önce de Batken, Calalabad ve Talas kentlerinden polis takviyesi yapılmıştı.

 

CELALABAD KENTİNE DE SIÇRADI

Bu araada, çatışmaların kentin kuzeyinde 100 kilometre mesafede bulunan Celalabad kentine sıçradığı da belirtildi. 

Celalabad'da karanlığın çökmesiyle kentteki Kırgız-Özbek Üniversitesi binası ateşe verildi. Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, Celalabad kentinde 32 kişinin acil servislere başvurduğu, 6 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. 

Kentteki bir televizyon binasının da ateşe verildiği bildirildi. Celalabad'da ayrıca olağanüstü hal ilan edildi.

 
GÜVENLİK GÜÇLERİNE 'VUR' EMRİ

Öte yandan, çatışmaları engellemek için, güvenlik güçlerine "vur" emri verildi. 

Geçici hükümetin yargı konularından sorumlu Başbakan Yardımcısı Azimbek Beknazarov, devlet televizyon kanalında katıldığı bir programda, Oş ve Calalabad'ta güvenlik güçlerinin uyarılarını dikkate almayan ve sokağa çıkma yasağını ihlal eden kişilere karşı verilen vurma yetkisinin hukuki sayılacağını bildirdi. 

Oş'ta halka ateş edenlerin keskin nişancılar olduğunu ifade eden Beknazarov, ayrıca plakasız otomobillerle halka silah dağıtıldığını kaydetti. 

Beknazarov, iki kardeş halkı karşı karşı getiren dış güçlerin olduğuna dikkati çekerek, "Bu çatışma daha önceden planlanmış bir harekettir. Daha önce belirli kişilere silah dağıtılmış. Mevcut yönetimi devirmek için atılan bir adımdır" dedi. 

Geçici hükümetin Başbakanı Roza Otunbayeva, ülke genelinde istikrarın korunması ve güneyde istikrarın sağlanması için hükümete gönüllü halk birlikleri kurulması talimatını verdi. 

Otunbayeva tarafından imzalanan kararda, geçici hükümete karşı bazı güçlerin halka para, teçhizat, kurşun, silah dağıtılarak güneyde etnik gerilimi tırmandırdıkları belirtildi. Kırgızistan'ın bütünlüğü ve bağımsızlığının tehlikede olduğu vurgulandı. 

Otunbayeva ayrıca, Kırgızistan'ın Özbekistan ile sınırı tek taraflı olarak açtığını açıkladı. 5 milyon 350 bin nüfuslu Kırgızistan'ın güneyinde resmi verilere göre, yaklaşık 800 bin Özbek asıllı Kırgızistan vatandaşı yaşıyor.

 

RUSYA KIRGIZİSTAN'IN DESTEK ÇAĞRISINI REDDETTİ

Rusya, Kırgızistan'daki geçici hükümetin Başbakanı Roza Otunbayeva'nın destek çağrısını reddetti. 

Kremlin'den yapılan açıklamada, Kırgızistan'daki çatışmaların Kırgızistan'ın iç işi olduğu belirtilerek, Rusya'nın çözüm için müdahale etme koşullarının henüz oluşmadığı kaydedildi. 

Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev'in sözcüsü Natalya Timakova, Rusya'nın Kırgızistan'a acil olarak asker göndermeyeceğini bildirerek, buna karşın Moskova'nın yaralıların tahliyesi için insani yardım teklif edeceğini söyledi. 

Timakova, Medvedev'in, eski Sovyet cumhuriyetlerinin güvenlik kurumu olan Ortak Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün (CSTO) alınacak önlemlere karar verilmesi için toplanması talimatı verdiğini de kaydetti. 

Timakova, CSTO'nun Kırgızistan'a asker gönderilmesi konusundaki muhtemel bir kararının, sadece BM düzenlemeleri kanalıyla olması gerektiğinin de altını çizdi. 

ARKASINDA BAKIYEV Mİ VAR?

Yerel gazeteciler etnik çatışma gibi görünen olayların perde arkasında geçigimiz aylarda devrilen Bakıyev'e bağlı güçlerin bulunduğunu düşünüyor, ayrıca iktidar boşluğundan yararlanan mafya grupları arasında da hesaplaşma yaşandığını söylüyor. 5.5 milyon nüfuslu Kırgızistan'ın yüzde 69'u Kırgız, yüzde 15'i Özbek, yüzde 9'u Rus halktan oluşuyor

1990'DA 1200 KİŞİ ÖLMÜŞTÜ

Olayların fitilinin ateşlendiği Kırgızistan'ın ikinci büyük kenti olan 250 bin nüfuslu Oş, 9. yüzyıla uzanan geçmişiyle Orta Asya'nın da en eski kent-leri arasında yer alıyor. Bazı efsanelerde adı Büyük İskender'le anılan kent Fergana Vadisi'nde tarihi "İpek Yolu" üzerinde bulunuyor.
 
Özbek azınlığın yaşadığı kentte 4 Haziran 1990'da Kırgızlarla Özbekler arasında çıkan çatışmalarda 1200 kişi hayatını kaybetmişti. Müslümanlar için önemli anıtların yer aldığı kentte Suudi Arabistan'ın yardımıyla onarılan 5 bin kişilik bir cami bulunuyor. Oş, İstanbul'un da kardeş kenti konumunda.