Ortadoğu Gazetesi

BIST
93,616
%0,34
USD
5,3323
%-0,22
EUR
6,0906
%0,42
Altın
209,3750
%0,38
SON DAKİKA

Türkmenlerin Kerkük Kalesi...

İHSAN MUSLU / 2014-07-11 10:35:20

 

Bir kentin aidiyeti ve kimliği, o şehrin tarihi mimari eserleri ve kültürel yapısıyla da yakından ilgilidir. Kerkük Kalesi; ''Gök Kümbet'i, Nakışlı Minare ve Camisi, Aziziye Kışlası, 16 gözlü Taşköprü gibi 60'tan fazla Türk eserine Kerkük'ün her noktasında rastlamak mümkündür.'' 

Kerkük'ün petrol sahası Baba Gürgür'ün ismi bile bu bakımdan çok şey anlatıyor. Diğer taraftan edebiyat ve kültür alanında da; Türkmen ağırlığını görmek mümkündür. Kerkük'teki sanatçıların çoğunluğu da yine Türkmenlerden oluşuyor.

Şehirdeki mahalle ve bölge isimlerinin çoğunluğu Türkçedir.

Kerkükün en eski yerleşim mekanı Kerkük Kalesidir. Kalenin yapılışı, M.Ö. 3000 yıllarının ortalarına kadar uzanır. Kale, bu eski şehrin adeta çekirdeğini oluşturmuştur ve Türkmenlerin Kerkükteki en önemli yerleşim yerlerinden biri olduğunun isbatıdır. Kerkük Kalesi, dört mahalleden oluşurdu. Bu mahalleler; Ağalık, Hamam, Meydan ve Zindan idi. 

Kalenin 4 kapısı vardır. Bunlar; Topkapı, Taşkapı ''Merdivenli'', Yedi kızlar, Helvacılar kapılarıdır. Ayrıca kaleye giden bir geçiş yolu da, Seyit Necip Tekkesi içinden geçen merdivenli yoldur.

Kerkük Kalesinde oturanların hemen hemen tamamı Türkmendi. 

Türkmenlerin simgesi Kerkük Kalesi, en eski tarihi eserleri de surları içerisinde saklamaktadır. 

Saddam yönetimi,1990 yılında Kerkük Kalesinin tarihi eserlerini onarmak adı hilesiyle Kaleyi yıkma ve sakinlerini boşaltma planını uygulamaya başladı. Kale, 1995 yılında Saddam Hüseyin'in talimatıyla zorla tamamen boşaltılır ve 1997'den itibaren 2003'e kadar yüzlerce geleneksel Türk tarihi evleri ve eserleri dozerlerle yıkılır ve yerle bir dlur. 

Türkmenlerin evleri, tarihi eserleri, hatta mezar taşları bile yerle bir edilir. 

Böylece Kerkükün Türkmen özelliğini ve izlerini silmekti.

Türkmenlerin yüzyıllar boyunca yoğunluklu olarak yaşadıkları kalenin içi bugün dozerlerle yerle bir edilmiştir. Ayakta kalabilen tek tük yapılar da eski bir Yahudi tapınağından yüzyıllar önce ''devşirilen'' ve Türkmenlerce kutsal sayılan Danyal Peygamber Camii, Hıristiyan kilisesiyken aynı şekilde camiye dönüştürülen Ulu Cami ile tümüyle Türk eseri olan Gök Kümbet bulunuyor. 

Gök Kümbet 1361 yılında Celayirliler döneminde 820 metre kare alan ve 17 metre yüksekliğinde yapılmıştır. 

Kalenin içinde günümüze kadar ayakta kalabilen Türk mirasının bir şaheseridir. 

Selçuklu dönemine ait Gök Kümbetin dış duvarlarıyla karşı karşıya geldiğimizde, üstündeki yazıttan da anlaşıldığı gibi kümbet 14. yüz yılda Selçuklu hanedanına mensup Buğday Hatun için yaptırılmıştır. 

***

Uryan Camii:

Kale içinde pek çok mimari yapı iç içedir. 

Uryan Camisi ki, bu cami 1741de Osmanlı döneminde yapılmıştır. 

***

Fuzuli Mescidi: 

Türkmen şair Mehmet Süleyman Fuzuli, 1504'de Kerkük kalesinde doğmuştur. 

1556 yılında ölen şairin, Kerkük kalesinde kendi adına bir ev ve mescit bulunmaktaydı. Bu ev ve mescit siyasi nedenlerden dolayı Irak yönetimi tarafından yıkılmıştır. Oğuz Türklerinin Bayat boyuna mensup Türkmen şairi Fuzuli Kerkük için özel bir anlam ifade ettiği kadar, bu ünlü Türkmen şairin yaşamı üzerine çalışanlar için de önemlidir.

Fuzuli; ''yalnızca Türk ve Fars edebiyatında değil, dünya klasikleri arasında da saygın bir yer almış ozandır.'' 

Kanuni Sultan Süleyman Han,1534 yılında Bağdatı Osmanlı İmparatorluğu sınırları içine dahil ettiğinde ise, Fuzuli bu fetih için övgüler yazdı.

Osmanlı hükümdarı için beş kaside yazmıştır. Fuzuliye Kanuni tarafından maaş bağlanmıştı.

Fakat hükümdarın İstanbula dönmesinden sonra bu parayı alamayan şair İstanbula o ünlü mektubu gönderir; ''Şikayetname''. Osmanlı yöneticileri ile gayet iyi ilişkiler kuran Fuzuli; ''Leyla ve Mecnun'' ve ''Hadikatüs-Sü'eda'' ''Saadete Erenlerin Bahçesi'' Bir süre Hz. Alinin türbedarlığını yapmıştır. 

Fuzuli yakın çevresine Hz. Hüseyinin türbesinin yanında toprağa verilmeyi ve mezarına taş konulmamasını vasiyet etmiştir. Kendisi veba hastalığı salgınında Hakka yürümüş ve vasiyeti yerine getirilmiştir. Ancak, Saddam Hüseyin'in 1984'te Hazreti Muhammed'in torunu Hazreti Hüseyin'in Kerbela'daki türbesinin etrafını sarar ve Türbenin önündeki yol genişletilecek diyerek, kepçelerin kıble kapısındaki kubbeli, küçük binayı yerle bir etmişlerdir. Burada taş yığınına dönen bina, Şair Fuzuli'nin mezarıydı. Şairin kabri bir gün önce açılmış, kemikleri bir kutuya konmuş, hemen ilerideki Sultaniye Mescidi'ne yerleştirilmişti. Kemikler, orada, senelerce kaldı. 

Derken, buldozerlerle yol uğruna bu mescidi de yerle bir ederek, Fuzuli'nin kemikleri daha ilerideki bir müştemilata nakledilir. 

Kemikler, seneler sonra, Hazreti Hüseyin'in Kerbela'daki türbesini çevreleyen caminin kıble girişindeki elyazmaları odasına defnedilir. 

Bu şahsiyetsiz idareciler, Şairi Fuzuliyi bile kabrinde rahat bırakmadılar.

***

Hasan Pakiz Camisi: 

Şehrizor Valisi Firari Hasan Paşa tarafından 1701'de kale içinde Ulu Cami yanında medresesiyle birlikte yaptırıldı. Bugün harabe ve kaderine terk edilmiştir.

***

Seyit Necip Tekkesi: 

1897 yılında Kerkük kalesinde yapılan bu tekke,  Rufai Tarikatının dergahı idi.

***

Tahrip edilen Kerkük Kalesi:

''Yıktılar kalamızı

Sürdüler balamızı

Daha can boğazdayken

Çektiler salamızı''

Irak'ta Türk varlığını ortadan kaldırmakta kararlı olan Türk düşmanları zulümlerini hala sürdürüyorlar.

 

 

 

 

 

 




 



Diğer Makaleleri

- Halk aşığı Behlül Dana... / Tarih : 2018-10-07 11:04:23
- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11

Diğer İHSAN MUSLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »