Ortadoğu Gazetesi

Ahmet Cevat...

İhsan Muslu / 2017-09-04 09:58:13

Ahmed Cevat, 

Azerbaycan'ın İstiklal şairi'dir.     

5 Mayıs 1892'de Gence'de doğan Ahmet Cevat, küçük yaşta yetim kaldığı için ağabeyleri okutur. 1912'de okulu çok iyi dereceyle bitiren Ahmet Cevat, öğretmenlik yapmaya başlar. 

Azerbaycan milli kimliğinin oluşması için mücadele verir, demokratik ve modern bir Azerbaycan'ı hedefler.

Daha öğrenciyken şiirleri çevresinin ve öğretmenlerinin dikkatini çeker. 

"Koşma" adlı ilk şiir kitabını 1916'da, 

"Dalga" adlı ikinci kitabını da 1919'da yayınlar. 

Bu kitapları okuyucular arasında ilgiyle karşılanır. 

1912-1913 yıllarında, Azerbaycan'da Türk ordusu için maddi yardım toplanır. 

Bir çok genç Türk ordusunda savaşmak için İstanbul'da kurulan "Kafkas Gönüllüleri Birliği'ne'' yazılırken, henüz 20 yaşında olan Ahmet Cevat'ta bu gönüllülerle Türk ordusuna katılmıştır.

Ahmet Cevat, 1915'te Ermeni katliamına maruz kalmış Kars, Erzurum yöresine yardım amacıyla düzenlenen "Kardaş Kömeği" adıyla bilinen faaliyetlere aktif olarak katılmış, cephe vekili Hüsrev Paşa'nın yardımcısı ve sorumlu katibi olarak maddi yardım dağıtmış, yaralı ve esir Türk askerlerin ziyaret ederek onların ihtiyaçlarını karşılamıştır.

 I.Dünya Savaşı yıllarında, işgal edilerek Batum'a bağlanan Artvin'de, Rize'de, Trabzon'da ve Erzurum'da bulunmuştur. 

Kafkasya'daki Türk esir askerlerinin en çok sevdiği şair Ahmet Cevat'tır.

Şiirlerinde, Türkiye'deki bir çok siyasi, sosyal yaşantıların, olayların etkilerini görmek mümkündür. Bu dönemde Türkiye'den çok şey umuluyor ve bekleniliyordu.

Bu yakın ilişkiler ve beklentiler; 

''Şehidlere, Türk Ordusuna, 

Ey Asker, Çırpınırdı Karadeniz, Şehid Esir, 

Ben Bulmuşam, İstanbul, İngiliz ve Bismillah gibi şiirlerinde görülmektedir.''

Bu şiirlerinde, Türkiye özlenen, beklenen bir sevgili, bütün Türklerin ordusu ve bazen de olağanüstü özellikleri olan bir kurtarıcı olarak yer alır. 

Böylece şair Türkiye'nin acı ve sıkıntıları ile yakından ilgilidir. 

İstanbul'un işgali altında yazdığı şiirde, sadece Türkiye'nin değil bütün Türklerin başkenti olarak gördüğü İstanbul'a ve dünyadaki bütün Türklerin kırılan ümitlerine göz yaşı döker.

Türk ordusu Azerbaycan'ı hem İngiliz işgalinden kurtarmış, hem de Rus ve Ermeni baskısına karşı kollamıştır.

Hepimizin bildiği ya da duyduğu o meşhur 

"Çırpınırdı Karadeniz" şiirinde;

Çırpınırdın Karadeniz

Bakıp Türkün Bayrağına

Ah diyerdin hiç ölmezdin

Düşebilsem ayağına

***

İnciler dök gel yoluna

Sırmalar düz sağ soluna

Fırtınalar dursun yana

Selam Türkün Bayrağına

***

Dost elinden esen yeller

Bana şiir…selam söyler

Olsun bizim bütün eller

Kurban Türk'ün bayrağına

***

diyerek, Türkiye'yi bütün dünya Türklüğü için bir kurtarıcı ve toparlayıcı olarak görmüştür.   

Şiir 15 Kasım 1914'de Gence'de yazılır. 

Bu dönem Osmanlı Devleti'nin son yıllarıdır. 

Böyle bir çöküş döneminde Türk'ün bayrağını övmek daha cesur ve anlamlı olmaktadır.

Bugünkü Azerbaycan bayrağının rengini, milli marşının müziğini ve ritmini Ahmet Cevat'tan almıştır.

Karşı devrimcilik gibi asılsız suçlamalarla tutuklanmış ve askeri mahkeme kararıyla ölüm cezasına mahkum edilmiştir. 

1937'de Sovyet yönetimi tarafından yargılanmadan kurşuna dizilerek şehit edilmiştir. 

1937'de öldürülmeden önce yazdığı, 

çok güçlü bir özgürlük şiiri olan "Susmaram" şiirini yazmıştır.

"Susmaram" Ahmet Cevat'ın yakın arkadaşını hapishane ziyaretine gittiğinde ezberlettiği bir şiirdir. Bu şekilde olmasının nedeni; 

yazılı metin olarak elde tutulması ve yakalanması ölüme neden olacak kadar büyük bir suçtur. 

Ahmet Cevat'ta arkadaşının bu cezaya çarptırılmasını istemediği için arkadaşına;

"Ağaçlara bakarım, ben söyleyeyim, sen dinle, ama bunu ezberle, bugünler gelip geçecek, 

güzel günler, hürriyet dolu günler geldiğinde bunu yazmaya döker, oğluma ulaştırırsın ve yayınlatarak milletime hediye edersin" der. 

Bu şiir, Kültür Bakanlığımıza hediye edilmiştir.

S U S M A R A M !

Men bir gulam, yük altında ezilmişem, gardaşım,

Sevinç bilmez bir mahkumam, ahu-zardır sırdaşım.

Damga vurub, zencirleyib tullamışlar zindana,

Karlı-buzlu cehennemler mesken olmuşdur bana.

***

Mene dinme, sus deyirsen, ne vahtacan susacam,

Buhranların, hicranların, mahbesinde galacam?

Niye susum, konuşmayım, insanlıkda payım var,

Menim ana vatanımdır talan olan bu diyar.

***

Niye susum, konuşmayım, Türk yurdudur bu toprak,

Oğuzların, elhanların vatanında kimdir, bak!

Bu dünyada azadlığı şan şöhretten üstün tut,

Alçaklığı, yaltaklığı rezilliyi sen unut!

***

Nece susum, konuşmayım, men eyleyim heyanet

Hanı sevgi, hanı vatan, de harda galdı millet

Men bir gulam, yerim altun, suyum gümüş, özüm aç,

Atam mahkum, anam sail, elim her şeye möhtaç.

***

Men Türk evladıyam, derin aklım, zekam var,

Ne vahtacan çiynimizde gezecekdir yağılar

Ne kadar ki, hakimlik var, mahkumluk var, ben varam,

Zülme garşı isyankaram, ezilsem de susmaram!




 



Diğer Makaleleri

- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11
- Şah-ı Nakşibend Hz.leri... / Tarih : 2018-05-29 10:12:02

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »