Ortadoğu Gazetesi

BIST
93,616
%0,34
USD
5,3323
%-0,22
EUR
6,0906
%0,42
Altın
209,3750
%0,38
SON DAKİKA

Nizari İsmail Mezhebi...

İHSAN MUSLU / 2017-10-29 08:49:57

İsmailiyye mezhebinin günümüze kadar gelen en önemli kolu. 

Fatımi Halifesi Müstansır Billah'ın hilafet devresinin sonunda Doğu ve Batı İsmailileri olarak iki kola ayrılan mezhep mensuplarından biri; ''Nizariyye, diğeri Müstaliyye adını almıştır.'' 

Müstansır Billah'ın büyük oğlu Nizar'ın imametini benimseyen Nizariler'e göre imamet Nizar'ın hakkı iken gerekli tedbirleri alamadığı için küçük kardeşi Müsta'li Billah,kayınbiraderi ve ordu kumandanı Efdal b.Bedr el-Cemali'nin desteğiyle imametini ilan etti. 

Nizar ise, yakalanıp İskenderiye Hapishanesi'nde öldürüldü, 

fakat daha babasının sağlığında Mısır'a gelen ve Efdal ile ihtilafa düşen Hasan Sabbah'ın şahsında hırslı ve muktedir bir destekçi buldu. 

İmamet konusunda cereyan eden olaylar kırgınlıklara yol açmış, 

Hasan Sabbah başta olmak üzere Mısır dışında ve doğuda bulunan İsmaililer,Nizar'ı ve onun neslini İslam dünyasının tek hakimi kabul ederek Mısır'daki resmi davetle ilişkilerini kesmiştir. 

Bu gruba göre Nizar ve oğlu öldürüldüğü için küçük yaştaki bir torunu Hasan Sabbah tarafından İran'a getirilerek yetiştirildi. Mısır'da bulunduğu sırada İsmailiyye doktrinini öğrenen Hasan Sabbah, 1090 yılında Kazvin'in kuzeybatısındaki Elburz dağları üzerinde sarp bir mevkide yer alan Alamut Kalesi'ni zaptederek karargah edindi. 

Daha sonra bölgedeki diğer kaleleri de ele geçirip hakimiyet alanını genişletti. 

Dailer, dava için ölümü göze alan fedailer ve düşmanları içinde sayıları bilinmeyen sadık mensuplar Nizariyye'nin gücünü teşkil etmekteydi. 

Hasan Sabbah'ın kurduğu belirtilen ve Haşşaşin diye anılan terör teşkilatı ise,bölgedeki hanedanlar ve devlet adamları için daima bir korku unsuru olmuştur. Nizariyye geleneğine göre Hasan Sabbah ile iki halefi imam olmayıp imamın temsilcileriydi. 

Dördüncü Alamut hakimi Hasan Ala Zikrihisselam, 8 Ağustos 1164 tarihinde kendisinin Nizar'ın neslinden gelen imam olduğunu,kıyamet diye isimlendirdiği yeni bir devrin başladığını,mistik hayatla bağdaşmadığı gerekçesiyle Şii fıkhını ilga ettiğini, mensuplarını namaz, 

oruç ve diğer dini vecibelerden menedip içkiyi helal kıldığını ilan etti. 

Hareketleri tepkiyle karşılanan Hasan'ın 561'de öldürülmesinin ardından sırasıyla A'la Muhammed, Celaleddin Hasan,Alaeddin Muhammed ve Rükneddin Hürşah, Alamut Nizari imamlığını sürdürdü. Nizari imameti, Hülagu'nun 1256 yılında Alamut ve çevresindeki kaleleri zaptetmesi ve son Nizari imamı Rükneddin Hürşah'ı katletmesiyle büyük bir kesintiye uğradı. 

Hürşah'tan sonraki imamlar hakkında güvenilir bilgi bulunmadığı gibi imamet silsileleri de birbirinden farklıdır. 

Nizariyye'nin Ağa Hanlar kolunun kabul ettiği imamet silsilesi ancak 

XIX. yüzyıl sonlarında benimsenmiştir. 

Alamut'un düşmesinin ardından Nizari imamlarının Azerbaycan'da yaşadığı hakkında bazı bilgiler mevcuttur. 

Bu arada İmam Şemseddin Muhammed'den sonra ihtilafa düşen Nizariler arasında çoğunluğu teşkil eden Kasımşahiler ve azınlıkta kalan Mü'minşahiler diye iki grubun ortaya çıktığı bilinmektedir. 

Yapılan incelemelerde II.Müstansır ile III.Müstansır'ın mezarlarının Mahallat yakınındaki Encüdan'da bulunduğu tesbit edilmiş olup büyük ihtimalle imamet merkezi otuzuncu imam İslam Şah tarafından Mahallat'a taşınmıştır. Safeviler dönemi İran'ında İsnaaşeriyye'nin hakim bulunması sebebiyle İsmailiyye propagandası kısıtlanmış, 

mezhep mensupları daha çok Orta Asya ve Kuzeybatı Hindistan'a yönelmiştir. 

İran'da bulunan Nizariler, XIX.yüzyıla kadar takıyye uygulayarak kendilerini Nimetullahiyye tarikatı mensubu olarak göstermeye çalışmıştır.

Safeviler'in yıkılışından sonra Nadir Şah zamanında Mahallat'ta İsmaili hakimiyetinin devam etmesine rağmen kırk ikinci imam Seyyid Hasan döneminde imamın ikametgahı Şehribabek'e taşındı. Ebü'l-Hasan'ın 1780'de vefatı üzerine imam olan oğlu Halilullah Ali, 

Kaçar Hükümdarı Feth Ali Şah'la iyi münasebetler tesis etti. 

İmamet merkezini önce Mahallat yakınındaki Kahak'a, ardından Hindistan'dan gelen mensuplarıyla daha iyi irtibat kurabileceği Yezd'e nakletti. 

1817'de imamın mensupları ile Yezd'deki İsnaaşeriler arasında mezhep tartışmasından çıkan kavgada Halilullah öldürülünce oğlu Hasan Ali Şah,Nizariyye'nin kırk altıncı imamı oldu. 

Yeni imam,Feth Ali Şah'ın kızı 

Serv-i Cihan Begüm ile evlenip saraya intisap ettikten sonra kendisine 

''Ağa Han'' unvanı verildi. 

Bu unvan,Hasan Ali Şah'tan sonra gelen üç Nizari imamının da unvanı oldu. 

Hasan Ali Şah'ın 1881 yılında Bombay'da ölümünün ardından oğlu Ali Şah imam oldu. 

1885'te sekiz yaşında imamet mevkiine gelen Sultan Muhammed Şah bu görevi 1957 yılına kadar sürdürdü. 

Halen Nizari İsmailiyye'nin imamet görevi kırk dokuzuncu imam Kerim Ağa Han tarafından yürütülmektedir.

Nizari doktrininde mevcut imama peygamberin üstünde bir mevki verilmiştir. 

Kıyamet doktrinine göre mevcut imam Ali ile özdeşleşerek onun ruhi gerçekliğinde müminlere tecelli eder, ona inananlar da Selman-ı Farisi ile özdeşleşir. (dunyadinleri.com) 




 



Diğer Makaleleri

- Halk aşığı Behlül Dana... / Tarih : 2018-10-07 11:04:23
- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11

Diğer İHSAN MUSLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »