Ortadoğu Gazetesi

BIST
94,571
%1,02
USD
5,3193
%-0,21
EUR
6,0971
%-0,01
Altın
209,3610
%-0,07

Tiryakizade Süleyman Ağa Camii...

İHSAN MUSLU / 2018-01-21 09:10:01

Eskişehir Odunpazarı İlçesi Paşa Mahallesi'nde bulunan Odunpazarı Camii, Tiryakizade Hacı Süleyman Ağa tarafından 1778 yılında yaptırılmıştır. 

Orta mahalle sakinlerinden olan Hacı Süleyman Ağa, 

bu cami için Es-Seyyid Hacı Süleyman Vakfı'nı kurmuştur. 

Kurduğu vakıfla kendi mülkünden olan, çarşıda iki debbağhane (deri tabaklama), iki keçeci dükkânı, sıcak sularda 1 dükkan, altı adet emlak ev vakfetmiştir.

Buraların kiraya verilerek elde edilecek gelirin; 

camide görev yapacak imam, hatip, müezzin, hademe vs. 

görevliler ile caminin aydınlatılması için kullanılacak olan mumlara ve caminin tamir bakımı için harcanmasını şart koşmuştur. 

Çaloğlu Seyyid Ömer'i de vakfın mütevellisi olarak tayin etmiştir.

Es-Seyyid Hacı Süleyman Ağa camiyi, yaptırdıktan iki yıl sonra 

1780 yılında vefat etmiştir. 

Minarede bulunan kitabeden; minarenin 1783 yılında, 

babaları Süleyman Ağa'nın ruhuna hediye olmak için çocukları tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. 

Buradan minârenin camiden beş yıl sonra yapıldığını öğrenmekteyiz.

Yaklaşık 100 yıl sonra, 12 Nisan 1885 tarihinde Alaybeyzade Ali Bey ibn. Ömer, aynı cami için bazı emlak ve nakit para ilavesiyle Ali Bey bi. Ömer Vakfı'nı kurar. İmam, hatip, müezzin, temizlikçi, cüzhan vs. görevlilerin alacakları ücreti yeniden düzenler. 

Mütevelli olarak da Osman Efendi'yi tayin eder.

Zamanla tamir ve bakıma muhtaç duruma gelen cami, 

Eskişehir Kaza İdare Meclisi tarafından 6 Aralık 1909 tarihinde yıkılıp yeniden yapılmak üzere Kırkyedi bin beşyüz kuruş bedelle ihale edilir. 

İhaleyi alan Deve Hacı Ali Osman Çavuş tarafından cami tamamen yıkılarak yeniden inşa edilmiştir. 

Kıble duvarı tarafında sol köşede bulunan minare de, muhtemelen bu inşa sırasında şu an bulunduğu yerde yeniden yapılmıştır.

Vakıflar ve Osmanlı Arşiv belgelerinde; 

''Tiryakizade Hacı Süleyman Ağa, Hacı Süleyman Ağa veya sadece Süleyman Ağa Cami-i Şerifi isimleriyle anılan cami, 

1911 yılından günümüze kadar değişik tarihlerde bakım onarım görerek günümüze kadar faal olarak gelmiştir.''

Cami, 2013 yılının sonlarına doğru ''Eskişehir 2013 Yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı'' tarafından ''Kalıcı Eserler'' kapsamında restorasyon proğramına alındı. 

Yapılan restorasyon sonunda 17 Ocak 2014 Cuma günü ibadete açıldı. 

Girişin sol tarafından erkek, sağ tarafından da kadın cemaat girişi yapıldı. 

Bahçe tarafından kadın cemaat için ayrı bir giriş kapısı açıldı. 

Badana ile kaplı ve sade olan iç ana mekanın, badanaları kazınarak altta bulunan orijinal kalem işleri açığa çıkarıldı. 

Yine aynı şekilde kalem işi ile bezenmiş mihrab orijinal haline getirildi. 

Bu son restore 2013-14 öncesi adı ''Tiryakizade Hasan Paşa'' olan caminin, restorasyon sonrası adı ''Tiryakizade Süleyman Ağa'' olarak değiştirildi. 

Cami ile ilgili elde vakfiyeleri ile beraber 40'ı aşkın belge bulunmaktadır. 

İnşa edildiği 1760'lı yıllardan Cumhuriyet dönemine hatta daha sonrasına kadar yapılan bütün yazışmalarda, 

görevli tayinlerinde, görevlilerin maaş defterlerinde v.s caminin adı 

hep; ''Tiryakizade Süleyman Ağa Cami'' olarak geçmektedir.

Restore esnasında caminin son cemaat bölümü duvarlarının badanaları kaldırıldığında, alttan "Accilu bissalati kablel fevt''  yazan sülüs bir hat ortaya çıkdı. 

Hattın alt kısmındaki 1368 tarihinden 1950'li yıllarda caminin tamirat geçirdiği, 

bu yazının da o zaman yazıldığı anlaşılmaktadır. 

Muhtemelen bu 1950'li yılların başında yapılan tamirat tadilattan sonra caminin adı Tiryakizade Hasan Paşa Cami olarak değiştirilmiş. 

Camiye asıl adı olan; ''Tiryakizade Süleyman Ağa Camii'' adı verildi.

Bütün bu değişimlerin yanı sıra Dünya'da ilk olarak Eskişehir Karapınar Mahallesinde bulunan Hacı Hasan Camii ile başlatılan engellilere yönelik ''Engelsiz Cami'' uygulaması, Alanönü Akoğlan Camii'nden sonra üçüncü olarak Tiryakizâde Hacı Süleyman Ağa Camii'nde de uygulandı. 

Engelli cemaatin namaza gelebilmesi için, 

kapı eşikleri konulmadığı gibi arabayla üst kata çıkmak için asansör kuruldu. 

Cuma günleri okunan hutbe; 

işitme engelli cemaate yönelik olarak projeksiyon vasıtasıyla kıble duvarındaki perdeye yansıtılmaktadır. 

Konuşma işitme engelli cemaat için de İşaret Dili Tercümanı tarafından hutbe işaret yoluyla anlatılmaktadır. 

Engelli vatandaşlarımız için özel olarak tuvalet ve abdest alma yeri yapıldı. 

Camiyi yaptıran Tiryakizâde seyyid Hacı Süleyman Ağa'nın kabri 

Odunpazarı kabristanındadır. 

Camiye gelen cemaat, ruhuna bir Fatiha okur düşüncesiyle, 

kabir taşının kopyası yaptırılarak caminin giriş kapısı önüne konuldu.




 



Diğer Makaleleri

- Halk aşığı Behlül Dana... / Tarih : 2018-10-07 11:04:23
- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11

Diğer İHSAN MUSLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »