Ortadoğu Gazetesi

TOKALAŞMA VE MUSAFAHA YAPMANIN ÖNEMİ

M. Günay SIDDIKOĞLU / 2018-02-06 08:09:45

Yüce dinimiz insanlar arasındaki sosyal ilişkilere, kardeşliği, sevgi ve samimiyeti geliştiren davranışların toplumda yerleşmesine büyük bir önem vermiştir. Bu güzel davranışlardan birisi de musâfaha etmek ve tokalaşmaktır.

Musâfaha, el sıkışma, tokalaşma ve kucaklaşma demektir. Terim olarak musâfaha, iki Müslüman'ın karşılaştıklarında, selâm verdikten sonra, erkek erkekle ve kadın kadınla, birbirlerine güler yüzle ve sevgiyle göğüsleri birbirine dokunacak şekilde kucaklaşmaları ve gönülden selâmlaşmalarına denir.  Musâfaha, hoşgörülü olma ve bağışlama anlamına gelen 'safh' ile aynı kökten türemiştir. Kur'an-ı Kerim'de sekiz ayette bu kökten türeyen fiiller yer almıştır. 

     Musâfahanın şekli, bir kimsenin elinin içini başkasının elinin içiyle birleştirmesi, birbirlerinin ellerini bu vaziyette tutmaları tarzında olur. İlk karşılaşma sırasında musâfaha yapmak sünnet, her karşılaşmada musâfaha ise müstehaptır. Karşılaşma esnasında önce selâmlaşılır, sonra el tutuşulur. Musfahayı iki eli kullanarak yapmak faha faziletlidir. Musâfaha için elini uzatandan yüz çevirmek ve mukabelede bulunmamak doğru bir davranış tarzı kabul edilmez ve edebe aykırıdır.

Musâfaha kelimesiyle adlandırılan bu fiili selamlaşma, insanlar arasında karşılıklı olarak bağışlayıcı ve hoşgörülü davranışın geçerli olduğunu gösteren bir hareket olarak nitelendirilmiş olmaktadır. El sıkışan ve birbirini kucaklayan insanlar, bu sıcak davranışla, kardeşçe bir ilişki içinde olduklarını ve aralarında içtenlikli bir yakınlık bulunduğunu ortaya koymuş olurlar.

Ata el-Horasani anlatıyor: "Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm buyurdular ki: "Musafaha edin ki, kalplerdeki kin gitsin, hediyeleşin ki birbirinize sevgi doğsun ve aradaki düşmanlık bitsin." Muvatta, Hüsnü'l-hulk 16, (2, 908).

Musâfaha esnasında helâl ve harama riâyet edilmesi temel prensiptir. Birbirlerine bakmaları haram olanların, dokunmaları da haramdır. Bu sebeple erkeklerin kadınlarla musâfahaları câiz değildir. Hatta dokunmak bakmaktan daha öncelikli haramlardandır. Meselâ birbirleriyle evlenmek isteyen yabancı  bir erkekle yabancı bir kadının birbirlerine bakmaları câiz olmasına rağmen, el sıkışmaları haramdır. Birbirlerine nikâhları düşmeyenlerin de bu konuda hassas olmaları ve fitneye sebep olacak davranışlardan uzak durmaları tavsiye olunmuştur.

 Kaynaklarda yer alan rivayetler Rasûlullah (s.)'ın kadınlarla el sıkışmadığını, musâfaha yapmadığını göstermektedir. (Nesai, Bey'a, 18, İbnu Mace, Cihad, 43.)

Hz. Aişe (r.a.)'dan rivayet edilir ki:

'Hz. Peygamber (s.) kadınlarla biat ettiği zaman sözle biat ederdi. Onların hiçbirinin elinden tutmazdı. Vallahi biat zamanında Peygamber (s.)'in eli hiçbir kadının eline dokunmamıştır. Onlardan birisi ile biat etmesi, 'bunun üzerine seninle biat ettim' sözü ile olmuştur.' dedi.

Musâfaha yapmak sünnettir ve Rasûlullah  (s.) tarafından büyük önem verilen iyi bir davranış örneğidir. Sevgi, barış ve dostluk belirtisi olduğu için özellikle teşvik ve tavsiye edilmiştir. İyi niyetin, sevgi ve nezaketin Müslüman toplumda yaygınlık kazanmasını sağlayan gönüllü ve sembolik bir harekettir ve sosyal hayata kalite getiren bir davranıştır. 

 

Musâfaha Küçük Günahların Bağışlanmasına Vesiledir

Hadis-i şeriflerinde Rasûlullah (s.) Efendimiz,  "Birbirleriyle karşılaşan iki Müslüman el sıkıştığında, onlar daha oradan ayrılmadan günahları affedilir." Buyurmuşlardır.  (Ebu Davud, Edeb 143. Tirmizi, İsti'zan 31, (2729).

Ebu Zer (r.a.)'e soruldu:

- Peygamber (s.) ile karşılaştığınızda, sizinle musâfaha eder miydi? O;

- Benimle musâfaha etmeden kendisi ile asla karşılaştığım olmadı, demiştir. (Ebu Davud, İmam Ahmed)

Saygı bakımından küçükler büyüklerin, çocuklar anne ve babalarının, öğrenciler hocalarının, çırak ustasının, kadın kocasının elini öpmesinde dinimizce bir sakınca görülmemiştir.  

Müslümanlar birbirleriyle karşılaşıp selâmlaştıktan sonra musâfaha yaparlar. Selâmlaşmaları bir sâlih amel, musâfaha yapmaları da bir başka güzel davranış ve sadakadır.  Bunların her ikisi görüldüğü gibi Resûl-i Ekrem tarafından övülüp teşvik edilmiştir. İyi Mümin olmanın birer belirtisi sayılan bu güzel davranışlar, kul hakkının dışında kalan hukûkullahla (Allah hakkıyla) ilgili küçük günahların bağışlanmasına vesile teşkil eder. Zira onlar karşılaşmaları esnasında birbirlerine dua ederler. Ebû Dâvûd'un bir rivayetinde ifade edildiği gibi, iki Müslüman karşılaştıkları zaman musâfaha yaparlar, her ikisi Allah'a hamdeder ve bağışlanmalarını dilerlerse, her ikisi mağfiret olunur (Ebû Dâvûd, Edeb 143). Kur'ân-ı Kerîm'de [Hud sûresi(11), 114] ve Resûl-i Ekrem'in bir hadislerinde açıkça belirtildiği gibi, iyilikler çirkinlikleri yok eder (Taberânî, el-Mu'cemü'l-kebîr, IX, 160). 




 


Diğer Makaleleri

- RAMAZAN AYI VE ORUÇ / Tarih : 2018-05-17 09:17:40
- YUNUS YÜREKLİ YAVUZ BİLEKLİ LİDER TÜRKEŞ / Tarih : 2018-04-04 09:39:53
- DOĞRU VE DÜRÜST OLMAYANIN DİNİ OLMAZ / Tarih : 2018-04-01 10:06:57
- İSLÂMİ KAYNAKLARDA HAK KAVRAMI / Tarih : 2018-03-25 10:12:43
- İSLAMDA İNSAN SEVGİSİ VE İNSAN HAKLARI / Tarih : 2018-03-11 08:34:25
- BEŞ ŞEYİN KIYMETİNİ BİL! / Tarih : 2018-03-08 08:01:17
- ALLAH ŞİRKTEN BAŞKA HER GÜNAHI BAĞIŞLAR / Tarih : 2018-02-19 07:40:31
- Türk Adının Manası ve Türk Soyu / Tarih : 2018-02-18 08:31:10
- BİZİM DİNİMİZ MUHABBET DİNİDİR / Tarih : 2018-02-12 07:57:11
- KIZILELMA NEDİR NERESİDİR? / Tarih : 2018-01-31 07:44:11
- SELAM'IN TANIMI VE ÖNEMİ / Tarih : 2018-01-27 08:44:38
- SÜNNETSİZ ÜMMET OLMAZ / Tarih : 2017-11-28 08:27:09
- İNANDIĞIMIZ GİBİ YAŞAMAK / Tarih : 2017-11-08 07:45:13
- GELİNİZ BİRAZ İMAN EDELİM / Tarih : 2017-10-15 09:42:16

Diğer M. Günay SIDDIKOĞLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »