Ortadoğu Gazetesi

BIST
93,616
%0,34
USD
5,3345
%-0,20
EUR
6,0928
%0,43
Altın
210,0210
%0,69
SON DAKİKA

Mehmed Şirvani...

İHSAN MUSLU / 2018-02-17 06:51:59

Denizli'de bulunan Allah dostlarındandır. 

 

On sekizinci yüzyılın sonlarında Şirvan'ın Zerdab köyünde doğan Şeyh Mehmed Şirvani Hazretleri, bilinmesi gereken zahir ve batın ilimlerini tahsil etti. 

 

Bir çok yerde, halka İslamiyetin emir ve yasaklarını anlatıp talebeler yetiştirdikten sonra Denizli'de yerleşti. 

 

1851 yılında Denizli'de vefat etti. 

 

Türbesi, Denizli'nin Merkez İlbadı mahallesindeki eski büyük mezarlığın ortasındadır. 

 

Yöre halkınca itibar edilip, ziyaret edilmektedir. 

 

Yüce Allah Sırrını Mukaddes ve Mübarek kılsın.

 

Azerbaycan Şirvan kültür coğrafyası, tarih boyunca Anadolu'yu besleyen ilim, sanat ve irfan kaynaklarımızdan biri olmuştur. 

 

Selçuklu ve Osmanlı tasavvufunun beslendiği kaynak bölgelerin başında, Horasan'dan sonra Azerbaycan gelmektedir. 

 

Tasavvuf tarihimizde silinmez izler bırakan, 

Şems-i Tebrizi, 

Ahi Evran, Geyikli Baba, Nimetullah Nahcuvani, Gülşehri, 

Sinaneddin Erdebili, Nakkaş Baba, Abdülmecid Şirvani, İsmail Şirvani, 

Mir Hamza Nigari gibi arifler bu bölgeden Anadolu'ya hicret etmişlerdir. 

 

Yine, Bakü ve Erdebil'de gelerek burada Seyyid Yahya Şirvani, 

Sadreddin ve Hoca Ali Erdebili gibi mürşidlerin mana ikliminde yetişen Hamidüddin Veli, Bahaeddin Erzincani, 

Dede Ömer Ruşeni, Habib Karamani Alaeddin Rumi gibi Hak aşıkları, Anadolu'yu manen fethetmişlerdir. 

Sühreverdiyye, Ebheriyye ve Zahidiyye tarikatlarının bir devamı olarak XIII. asır sonlarında, Şirvan'da tesis edilen Halvetiyye'nin tarihi teşekkül süreci incelendiğinde, 

bu yapıda derin tesirleri olan dört büyük mana mimarının adı karşımıza çıkmaktadır. 

 

Bunlar; 

 "Ebu'n-Necib Abdülkahir Sühreverdi, 

İbrahim Zahid Gilani,  

Ömer Halveti ve Seyyid Yahya Şirvani'dir."  

Bu dört şeyhin tarihçeyi hayatlarına çok kısa bir nazar gezdirirsek şunları tespit edebiliriz. 

 

Selçuklular devrinin mütefekkirlerinden Abdülkahir Sühreverdi, 

Zencan yakınlarındaki Suhreverd beldesinden birçok büyük alim, 

filozof, sufi ve hattat gibi nadire-i fıtrat çıkarmış bir aileye mensup büyük bir şahsiyettir. 

 

Bağdat Nizamiye Medresesinde hem talebe hem de müderrislik yapan Şeyh Ebu'n-Necib, zaman zaman karşılaştığı mali sıkıntılar karşısında sakalık yaparak ilim irfan hizmetinden dur olmamıştır. 

Meşhur sufi, Şihabeddin Ebu Hafs Ömer Sühreverdi'nin hem amcası hem de mürşidi olmanın yanında İşraki felsefenin kurucusu Şihabüddin Yahya Sühreverdi ile de akrabadır. 

 

Hindistan'dan Anadolu'ya, Azerbaycan'dan Afrika'ya kadar yayılan irfan medeniyetinin tesisinde öncülerden olmuşlardır. 

Ebheriyye mektebi, bu bölgedeki safahatını Rükneddin Sincasi ve Şihabüddin Tebrizi ile Azerbaycan'da devam ettirmiş, 

Tebriz'li Seyyid Cemaleddin ile Aras nehrinin ötesine, 

yani Güney Kafkasya'ya geçerek Halvetiyye'nin tohumlarını bu bölgeye serpmiştir. 

Seyyid Cemaleddin'in yetiştirdiği İbrahim Zahid Gilani, 

Lenkeran'ın Siyaverud beldesinde doğmuştur. 

 

Safiyyüddin Erdebili ve Ahi Muhammed Halveti'yi yetiştiren bu büyük sufi, Halvetiyye ve Safeviyye taifesinin mürşid-i ammı olarak kabul edilir. 

 

Zira bu iki tarikatın en mühim prensibi olan "Esmayı-Seb'a"  zikrini, 

yani Allahın yedi ismi ile seyr-i süluk prensibini ilk uygulayan odur. 

 

Şafii mezhebine mensup olan şeyhin birisi Lenkerana bağlı Şıhakeran köyünde diğeri ise, Gilan'ın Lahican beldesinde iki kabri vardır ve halen ziyaretgahtır. 

 

İbrahim Zahid'in halifesi Ahi Muhammed, Halveti adını alan ilk şeyhtir. 

 

Diğer tarikat pirleri ile karşılaştırıldığında Halvetiyye pirinin hayatı hakkındaki biligiler hepsinden daha az ve mübhemdir. 

Öyle ki, Pir Ömer'in doğduğu, yaşadığı ve vefat ettiği yerler hakkındaki bilgiler dahi çelişkili, hatta kabrinin yeri dahi tam olarak belli değildir. 

 

Tasavvufa intisabına sebep olan hadiseyi Hulvi, Lemezat'ta şöyle nakleder. Gençliğinde at binmeye ve askerliğe büyük merakı olup bu sebeple zaman zaman askeri seferlere katılırmış. 

 

Bir savaşta birliği mağlub olur ve herkes gibi o da canını kurtarmak için kaçarken pusuya düşürülür. 

 

Ölümle yüz yüze geldiğ anda bir hal olur, ceddinin ruhaniyeti karşısında belirerek ona hitaben; 

 "Ey Ömer! 

Ya yolumuzda olursun veya bu eşkıya senin başını keser!"  der. 

 

Ömer Halveti, irfan yolunu seçtiğini bildirerek ecdadının ruhaniyetinden istimdad eder. 

 

Halvetiyye'nin bazı usullerini ve tacın şekli onun tarafından tayin edilmiştir. Rivayete göre kırk defa Erbaini tamamlamasının ardından mana aleminde dört terk ve kırk dallı tac-ı şerif Allah Resulü (s.a.v.) tarafından başına giydirilmiştir. Tacın şeklinin birçok yorumu olsa da yaygın olanı, 

dört terkin İhlas suresinin ayet sayısına, kırk dalın ise, Erbaine işaret olmasıdır. 

 

Pir Ömer Halveti, Harezm'den başka Heri, 

Tebriz ve Hoy taraflarında bulunmuş bir ara Mısır'da yaşamış ve burada iken yedi defa hacca gitmiştir. 

 

Halvetiyye irfanını Pir Ömer sonrasında Şirvan'da devam ettiren mürşidler sırasıyla; Ahi Emrem, İzzeddin Türkmani ve Sadreddin Şirvani'dir. 

 

Ahi Emrem Kırşehir'de yaşamış olup hayatı hakkındaki bilgiler Gülşehri ile örtüşmektedir. 

 

Sadreddin'in halifelerinden İlyas Amasi, pirdaşı Seyyid Yahya Şirvani öncesi Halvetiliğin Anadoluda'ki temsilcisidir. 

 

Onun halifeleri Amasya ve çevresinde Halvetiliği yaymışlardır. 




 



Diğer Makaleleri

- Halk aşığı Behlül Dana... / Tarih : 2018-10-07 11:04:23
- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11

Diğer İHSAN MUSLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »