Ortadoğu Gazetesi

Osmanlı Hakimiyetinin Sonuna Kadar Kerbela...

İhsan Muslu / 2018-03-30 09:06:57

Kerbela, Bağdat'ın takriben 100 km güney batısında yer alan önemli bir şehirdir.

Kerbela'nın önemi Hz. Hüseyin efendimiz ve maiyyetindekilerin 10 Ekim 680'de burada şehit edilmelerinden gelmektedir.

Özellikle Zeynu'l-Abidin, İmam Bakır ve Cafer es-Sadık'dan gelen rivayetlerde Kerbela toprağının faziletine dikkat çekilmiş ve de Hz.Hüseyin efendimizin kabrini ziyaret edenin bağışlanacağı vurgulanmıştır. 

Buna göre ilk görüş Akkadca ve Asurice sivri külah anlamına gelen Karballatu kelimesinin Orta İbranice ve Aramice'de Karbela şekline dönüştüğü ile ilgidir. 

İkincisi Arapça ''Babil Çevresi'' anlamına gelen Kuver Babil'den geldiği hakkındadır. 

Üçüncü görüş ise, Yakut el-Hamevi'de zikredildiği üzere ''ayakların yere yumuşak basması, ayakların yumuşak zemine basması, çamurda yürümek'' ve ''buğdayı ayıklamak ve temizlemek'' anlamlarına gelen kerbele kökünden geldiğidir. 

Ayrıca Feyruzabadi, sonunda h harfi olmaksızın Kerbel kelimesinin ise, 

kırmızı parlak çiçek açan bir bitki olduğunu belirtmektedir.

Hz. Hüseyin ve taraftarlarından 72 kişinin Kerbela'da şehit edilmesi sonrasında, cesetlerinin hepsinin başlarının kesilerek gövdelerinden ayrıldığı ifade edilmektedir.

Bir rivayete göre Hz. Hüseyin'in başı, Yezid'in kızı Atike tarafından yıkatılıp, 

güzel kokular sürüldükten sonra Dımeşk'te sarayın bir duvarına ya da başka bir yere defnedilmiştir.

Hz. Hüseyin'in türbesinin ne zaman yapıldığı bilinmese de Abbasilerin ilk devirlerinde Hz. Hüseyin'in türbesine saygı gösterildiği anlaşılmaktadır.

Abbasi halifesi Mütevekkil Ale'llah ise Şi'a'ya düşmanlığından dolayı 

Hz. Hüseyin'in türbesi ve çevresindeki ev ve muhtelif yapıları yıktırıp, 

düzletti ve burasını tarım alanına çevirtti. 

Burayı ziyarete gelenleri de en ağır şekilde cezalandıracağını ilan etti.

Halife Mütevekkil'in bu yıkım ve yasağından takriben bir asır sonra Abbasi hilafetini tesiri altına almış olan Şii Zeydi inançlı Büveyhiler, 

Bağdat'a hakim oldular. 

Bu hanedan 932 yılından 1062 yılına kadar bölgede varlıklarını sürdürdü.

Büveyhi Sultanı Müizü'd-devle'nin 963 yılı Muharrem'in 10. gününde Bağdat'ta çarşı ve pazarların kapatılmasını, 

ticaretin durdurulmasını ve halkın da kaba çuldan elbiseler giyerek sokaklarda ağıtlar yakmasını emrettiği zikredilmektedir. 

Kadınların da siyah kıyafetlerle sokaklara çıkmaları, 

gruplar halinde şehirde dolaşmaları elbiselerini parçalamaları, 

yüzlerine vurmaları ve ağıt yakmaları emredildi. 

Bu merasimin Hz.Hüseyin adına Bağdat'ta yapılan ilk merasim olduğu belirtilmektedir. 

Aşura törenleri bir yas, matem günü olarak kabul edilirken aynı zamanda Zilhicce'nin 18. günü de Gadirhum günü de bir bayram olarak kutlanmaya başlandı. 

Bu günde şehirler süslendi, davullar çalındı. 

Büveyhilerin ihdas ettikleri bu matem günü ve Gadirhum bayramı ile birlikte 

Hz. Hüseyin'in şehit edildiği mekan Kerbela, daha da büyük bir önem kazandı.

Büveyhilerle birlikte artık kaynaklarımızda Hz.Hüseyin'in kabri yerine daha çok meşhed tabiri kullanılacaktır.

Selçuklu hakimiyeti esnasında Büyük Selçuklu Sultan'ı Melikşah veziri Nizamü'l-Mülk ile birlikte avlanmak için çıktığında 1086 yılında hem Hz. Ali'nin hem de 

Hz. Hüseyin'in şehitliğini ziyaret ettiği ve herhalde tamire ihtiyacı vardı ki, Meşhed-i Hüseyin'in onarılmasını emrettiği zikredilmektedir. 

İlhanlı hükümdarı Gazan Han 1304 yılında Hz. Ali ve Hz. Hüseyin'in meşhetleri ile Selman-ı Farisi'nin kabrini ziyaret etti. 

Kerbela'ya yapmış olduğu ziyarette türbeye ibrişim perde ve örtüler astırdı, türbedarlara ve hizmetkarlara sadakalar dağıttı. 

Gazan Han ya da babası Argun Han'ın döneminde Kerbela'nın su ihtiyacını karşılamak üzere Fırat nehrinden şehre bir kanal açtırıldı.

İlhanlıların 1337 yılında parçalanmasıyla devletin sahip olduğu 

Irak topraklarını da içine alan kısımlarında Celayirliler Devleti kuruldu. 

Hz. Hüseyin türbesinin şimdiki halinin Celayirli Sultan'ı Uveys'in emriyle 1365 yılında yaptırıldığı ve binanın inşasının da 11 yıl sürdüğü zikredilmektedir.

Safevi hükümdarı Şah İsmail'in 1508 de Bağdat'ı ele geçirmesi sonrasında Necef ve Kerbela'ya gittiği bilinmektedir. 

Şah İsmail Kerbela'da Hz. Hüseyin'in Türbe'sinin tezyinini emretti ve türbeye de 12 adet altın kandil koydurdu.

Kanuni fetih sonrasında Kerbela'yı ziyaret etti. 

Hüseyniye Kanalı'nın dolan kısımlarını açtırdı. 

Kanuni'nin, Bağdat'ta oluşturduğu idari sistemde Kerbela, 

Meşhed-i Hüseyin adıyla bir sancak olarak yer aldı ve bu statüsünü Osmanlı hakimiyetinin sonuna kadar devam ettirdi. 

Şiiler için kutsal olan mekanlar artık Osmanlı Türklerinin kontrolündeydi. 

Büveyhiler zamanından itibaren başlayarak Osmanlılar'a kadar gelen, 

Şiilerin Hz. Ali ve Hz. Hüseyin'in türbelerinin avlularına gömülme adetine de Osmanlılar tarafından bir yasak getirildi. 

Sadece bu iki türbenin avlusu dışında, makul bir uzaklıkta olmak kaydıyla Şah ailesinin fertlerine bir imtiyaz tanındı.

Osmanlı hakimiyetinin sonlarına doğru Kerbela kazası ve şehri ile ilgili bir kısım malumat Bağdat salnamelerinde zikredilmektedir.

Hz. Hüseyin'in mezarı Emeviler döneminde olmasa da Abbasiler döneminde kubbeli bir yapı ile örtüldü.

Kerbela'nın bir ziyaret mekanı olarak kutsallaştırılmasında Şii Büveyhiler'in katkısı oldukça büyüktür.

Kerbela (Osmanlı Hâkimiyetinin Sonuna Kadar),

Kaynak;İlahiyat Fakültesi Dergisi...




 



Diğer Makaleleri

- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11
- Şah-ı Nakşibend Hz.leri... / Tarih : 2018-05-29 10:12:02

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »