Ortadoğu Gazetesi

Fedek....

İhsan Muslu / 2018-04-24 09:47:58

Hayber'in fethinden sonra barış yoluyla alınan ve yarısı Hz.Peygamber'e tahsis edilen köyün adı.

Fedek, bugünkü Hait Medine ile Hayber arasında, 

Medine'ye yaklaşık 150 km. mesafede yahudilerin yaşadığı bir yerdi. Sa'doğulları'nın Beni Sa'd b.Bekir Hayber yahudilerine yardım etmek üzere Fedek'te toplandıklarını ve buna karşılık Hayber'in hurma gelirlerinden pay istediklerini haber alan Resul-i Ekrem, 

Hayber'in fethinden önce 6. yılın Şaban ayında ''Aralık 627'' 

Hz. Ali kumandasındaki 100 kişilik bir askeri birliği Sadoğulları üzerine Fedek'e göndermişti. 

Gerçekten Hayber yahudileri Teyma, Fedek, 

Vadilkura yahudilerini de yanlarına alarak müslümanlara karşı savaş hazırlığına başlamışlardı. 

Fedek civarına ulaşan askeri birlik Sa'doğulları casuslarından birini sıkıştırarak karargahlarını öğrendi. 

Hz. Ali yahudilerin karargahına vardığında onların kaçtığını gördü, 

koyun sürülerine ve develere ganimet olarak el koyup orada üç gün kaldıktan sonra Medine'ye döndü.

Hz. Peygamber, Hayber'in fethinden sonra ensardan Muhayyesa b.Mes'ud'u Fedek halkını İslam'a davet için gönderdi. 

Fedek halkı topraklarının yarısı karşılığında Resulullah ile anlaşmak istediler. 

Resul-i Ekrem, müslümanların istedikleri zaman yahudileri çıkarmaları şartıyla bunu kabul etti. 

Böylece Fedek savaş yapılmadan ele geçirildiği için arazisinin yarısı 

Hz. Peygamber'e tahsis edildi. 

Resulullah buradan elde edilen geliri amme işlerine, yolcu ve misafirlere, 

ayrıca ailesine sarfederdi.

Resul-i Ekrem'in vefatından sonra gerek hanımlarının gerekse kızı Fatıma'nın Halife Ebu Bekir'den bazı istekleri oldu. 

Nakledildiğine göre Hz.Peygamber'in vefatı üzerine hanımları 

Resul-i Ekrem'in Hayber ve Fedek'teki hisselerinden miraslarını almak için 

Hz.Osman'ı Hz.Ebu Bekir'e gönderdilerse de Hz.Aişe onlara Resulullah'ın, 

"Biz peygamberler miras bırakmayız, bizim bıraktıklarımız sadakadır" (Buhari) dediğini söyledi. 

Bunun üzerine isteklerinden vazgeçtiler.

Hz. Ebu Bekir'in Fatıma'ya haksızlık ettiği iddiasıyla kaydedilen bir başka rivayet daha vardır. 

Bu rivayette, Hz. Fatıma'nın Fedek hurmalığını Resulullah'ın kendisine hibe ettiğini söylemesi üzerine Hz.Ebu Bekir'in Fatıma'dan şahit istediği, 

onun da Hz. Ali ile Ümmü Eymen'i şahit gösterdiği, 

halifenin Hz.Ali'nin şahadetini davacının kocası olması sebebiyle geçerli saymadığı, sadece Ümmü Eymen'in şahadetini de yeterli görmediği belirtilmektedir. 

Bu rivayet doğru kabul edilse bile Hz.Ebu Bekir'in verdiği hükümlerde dini esaslara ne kadar titizlikle riayet ettiğini gösterir. 

Esasen Hz.Fatıma'yı Resulullah'ın vefatından sonra miras derdine düşmüş bir varis gibi gösteren bu rivayet, 

onun Hz. Ebu Bekir'in hilafetine olan itirazının da bir mesnedi yapılmak istenmektedir. 

Babasından kalan mirası alamayan Fatıma'nın ashabı toplayarak onların huzurunda uzun bir konuşma yaptığı, 

Kur'an-ı Kerîm'deki miras ayetlerini okuyup halifeyi onlara şikayet ettiği, kendisine yardımcı olmadıkları için de sitemde bulunduğu, 

bunun üzerine Ebu Bekir'in Resulullah'a olan bağlılığını dile getirerek peygamberlerin miras bırakmayacaklarına dair hadisi ondan bizzat duyduğunu belirttiği, buna karşılık Fatıma'nın peygamberlerin miras bıraktığına dair ayetler (Neml; 27/16; Fatır; 35/32) okuyarak ona itiraz ettiği yolunda Şia kaynaklarında yer alan rivayetin de aynı maksatla uydurulduğu bellidir. 

Ayrıca Hz.Ali'nin halife olduktan sonra Fedek'in statüsünü ilk üç halife dönemindeki şekliyle devam ettirmesi Hz.Ebu Bekir'in isabetli hüküm verdiğini göstermeye yeterlidir. 

Hz. Fatıma'ya nisbet edilen bu konuşmanın şerhine dair Şii alimleri tarafından pek çok eser kaleme alınmıştır (Abdülcebbar er-Rifai). 

Ayetullah Muhammed Tahir Al-i Şübbeyr el-Hakani'nin Şerhu Hutbeti's-Siddıka Fatımate'z-Zehra adlı kitabı (Kum; 1412/1371 hş.) bunlardan biridir. 

Kitabü Fedek adını taşıyan birçok eser de bu arada zikredilebilir.

Hz. Ömer, anlaşmalara bağlı kalmayıp müslümanlar aleyhinde faaliyette bulundukları için yahudileri Fedek'ten çıkarmaya karar verince, 

Ebü'l-Heysem Malik b. Teyyihan, Sehl b.Ebu Hasme ve Zeyd b. Sabit'i oraya gönderdi. 

Bunlar Fedek topraklarının yarısının değerini tesbit ettiler. 

50.000 dirhemin üzerinde olduğu sanılan bu miktarı Hz.Ömer ödedi ve yahudileri yine İslam sınırları içinde bulunan Suriye tarafına gönderdi. Böylece Fedek gelirinin yarısı beytülmale geçti, diğer yarısının harcanmasına da Hz. Peygamber devrinde olduğu gibi devam edildi.

Halife Ömer, Fedek'i Hz.Fatıma'nın mirasçılarına vermek istediyse de Hz.Ali ile Abbas arasında anlaşmazlık çıktığı için arazi yine beytülmale kaldı. Muaviye Fedek'i Mervan b. Hakem'e ikta etti. 

Mervan da burayı iki oğlu Abdülmelik ile Abdülaziz'e bağışladı. 

Daha sonra Ömer b. Abdülaziz'e ve Abdülmelik b. Mervan'ın iki oğlu Velid ile Süleyman'a intikal etti.

Kaynak; TDV. İslami araştırmalar merkez.

 

 




 


Diğer Makaleleri

- Ebu'l-leys es-Semerkandi... / Tarih : 2018-05-20 09:43:00
- Üveysilik Yolu... / Tarih : 2018-05-04 09:12:31
- Nureddin Mahmud Zengi.... / Tarih : 2018-05-03 09:35:53
- Ebediyet Yolculuğu... / Tarih : 2018-05-02 09:18:57
- ''Halit Paşa...'' / Tarih : 2018-05-01 09:00:44
- Danişmentliler... / Tarih : 2018-04-30 09:31:09
- İbn-i Mace... / Tarih : 2018-04-29 09:50:02
- Hocazade... / Tarih : 2018-04-28 09:41:01
- Ragıb Efendi... / Tarih : 2018-04-27 08:58:01
- İbnu'l Heysem... / Tarih : 2018-04-26 09:15:47
- Ketencizade Mehmet Rüşdi Efendi... / Tarih : 2018-04-25 09:32:42
- Kalb İncitmekten Sakın... / Tarih : 2018-04-24 09:48:30
- Müstekim zade Süleyman Sadeddin Efendi... / Tarih : 2018-04-22 09:57:57
- Müstekim zade Süleyman Sadeddin Efendi... / Tarih : 2018-04-22 09:57:54
- Müstekim zade Süleyman Sadeddin Efendi... / Tarih : 2018-04-22 09:57:50
- Ebü'l-Hasan Büşenci... / Tarih : 2018-04-21 09:06:16
- Dinimizde istişarenin önemi... / Tarih : 2018-04-20 09:51:01
- İnanan insanlar Resulullah'ın varisleridir.... / Tarih : 2018-04-19 09:26:58
- Ah şu gönül iklimimiz var ya.... / Tarih : 2018-04-18 10:02:11
- Tophane-i Amire... / Tarih : 2018-04-17 09:19:26

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »