Ortadoğu Gazetesi

SON DAKİKA

Ragıb Efendi...

İhsan Muslu / 2018-04-27 08:58:01

Divan şairi ve müderris...

1762 tarihinde Diyarbakır'da doğdu. 

Muhammed Ragıb Paşa'nın sadrazamlığı zamanında doğduğu için, 

Muhammed Ragıb adını almıştır. 

İlk tahsilinden sonra akli ve nakli ilimleri memleketinde tamamlayıp müderris olmuştur. 

1812 yılında İstanbul'a gitmiş ve devrin şeyhülislamı Dürri-zade Abdullah Efendi'ye bazı kasideler sunup iltifatına nail olmuştur.  

İstanbul'da bulunduğu dönemde Amasyalı Hafız Ali Paşa'ya 1816 yılında 

Şam valiliğine tayini üzerine ve Gürcü Şerif Muhammed Paşa'ya Niğde valiliğine tayini üzerine tarih kasideleri sunmuştur. 

Altı yıllık İstanbul deneyiminden sonra 1818 yılında Diyarbakır'a dönmüştür. 

O sırada Diyarbakır eyalet valiliğine tayin olunan Eğribozlu Ebu Bekir Sami Paşa'ya bir kaside sunmuştur. 

Birkaç yıl memleketinde kaldıktan sonra çeşitli yerlerde naiplik yapmış ve 1824 yılında vefat etmiştir.

Muhammed Ragıb Efendi'nin mürettep bir Divan'ı yoktur. 

Ancak Ali Emiri, Ragıb'ın kendi el yazısı ile tertip edilmiş nefis bir mecmuadan söz etmektedir. 

Emiri'nin tezkiresine aldığı şiir örnekleri de bu mecmuadan istinsah edilmiştir. Ancak bu mecmuanın akıbeti belli değildir. 

Şevket Beysanoğlu da Ragıb'a ait şiirleri hususi kütüphanesinde bulunan mecmualardan derlediğini belirtmiştir.

Muhammed Ragıb Efendi, gazelleri ve bilhassa tarih kasideleri ile şöhret bulmuştur. 

Ali Emiri, Ragıb'ın usta bir şair olmasına rağmen kendi zamanında ve sonrasında yazılan şair tezkirelerine girememiş bir şair olduğunu belirtir. 

Emiri bu sebeple tezkiresinde ona air şiir örneklerini çok tutmuş ve okurdan anlayış beklemiştir. 

Ragıb Efendi; Ahmed Paşa, Necati, Fuzuli, Azmi zade Haleti, Nedim gibi şairler başta olmak üzere devrinin önde gelen şairlerine de nazireler yazmış ve birçok çağdaşı şairle müşaarede bulunmuştur. 

Özellikle muhtelif vezirlere sunduğu tarih kasideleri ön plana çıkmıştır. Ragıb ilim sahibi bir şair olmasının ötesinde hattının güzel olması yönüyle de övülür. 

Ali Emiri, Ragıb'ın şiirlerini bizzat yazdığı bir mecmuada topladığını belirtir.

Kaynakça; Ali Emiri'nin Gözüyle Diyarbakırlı Şairler. 

***

Bağdat Valisi Ahmed Paşa:

Her geçen zaman kendisini bir üst makamda terfi etmiş olarak bulan Ragıb Mehmed Efendi, 

1730 yılında, Kapıkulu Süvarileri ile Saray Ağalarının maaş defterlerinin kontrol edildiği bir kalem olan Süvari Mukabelesi payesiyle Bağdat Defterdarlığı'na tayin edilir. 

Buradaki görevi sırasında Vali Ahmed Paşa'yı yakından tanıma imkanı bulur. 

''Kelimim hamemin i'cazıdır ahbab u a'daya

Mesihim nutkumun asarıdır mevta-yı elfaza''

diyerek, sözlerinin ölü manalara canlılık kattığını ve bunların dost ve düşmana kaleminin en güzel ifadesi olduğunu söyleyen Ragıb Efendi,

''Değildim senden özge kimsenin meddahı hem olmam''

dediği Ahmed Paşa için kaleme aldığı kasidesini, 

onun devlet ve ikbalinin devamı için dua ederek bitirir:

''Ede payende tabende hemişe i'tidal üzre

Mizac-ı devlet ü ikbalini te'yid-i Rabbani''

Şair Ragıb Efendi, divanında da yer alan Ahmed Paşa için yazdığı 

57 beyitlik kasidesinde geleneklere uyarak önce kendisini över; 

''Nasıl ki Çin ceylanının göbeğinden misk kokusu üretmek onun için utanmayı gerektirmezse, insanları acze düşüren mucizevi kalemimin saçtığı anber kokusu da benim için utanç vesilesi sayılmaz. 

Yazdığım şiirlere mana ülkesinin Yusufistanı dense yeridir. 

Ragıb Efendi kendi sanatının gücünü ve güzelliğini böylesine mübalağalı bir şekilde ifade ettikten sonra cömertlik ve kerem sahibi Bağdat valisi Ahmed Paşa'ya sıra gelir. 

Bir beytinde;

''Sen ol sadr-ı müfahhamsın ki tuttu sayt-ı iclali

Irak u Rum u aksa-yı Hicaz İran u Turanı''

dedikten sonra, Vali Paşa'yı adil bir kumandan ve Müslümanlığın koruyucusu olan bir insan olarak vasıflandırarak şöyle devam eder; 

''O öyle bir paşadır ki, herkesin kabul ettiği cömert bir vezir ve Cem huylu, 

Dara ailesinden olan dünyadaki ikinci bir İskender'dir. 

O, kahramanlık denizinin bir incisi, himmet tacının altın işlemeli cevheri, 

devlet güneşinin ışığı, baht zirvesinin parlak bir ayıdır. 

Onun mızrağı, devlet ve yücelik bahtının etrafında döndüğü yerdir. 

Kılıcının parıltısı da cihanın temelindeki burcun en parlak güneşidir. 

Gökyüzü kıymetindeki büyük vezir olan Ahmed Paşa aldığı tedbirlerle düşmanını öyle bir susturmuştur ki onun sesi ta Irak'a, Anadolu'ya, 

Hicaz topraklarına, 

İran ve tüm Turan illerine kadar ulaşmıştır, demektedir.'' 

Bağdat'ın İran'ın istilasından kurtarılmasında Mehmed Ragıb Efendi'nin büyük bir rolü olmuştur. 

Bunu Ahmed Paşa için söylediği bir tahmisinde şöyle ifade eder:

''Aferin ey şehsüvar-ı arsa-i rezm ü vega

Barekallah ey sipeh-salar-ı mansuru'l-liva

Bir neberd ettin ki hayran oldu Behram-ı sema

Bir gaza ettin ki hoşnud oldu ruh-ı enbiya

Dediler yerde beşer gökte melekler habbeza''




 



Diğer Makaleleri

- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32
- Hakim Nisaburi... / Tarih : 2018-05-30 09:13:11
- Şah-ı Nakşibend Hz.leri... / Tarih : 2018-05-29 10:12:02

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »