Ortadoğu Gazetesi

BIST
91,801
%0,00
USD
5,3607
%0,20
EUR
6,0769
%0,17
Altın
214,3840
%0,17
SON DAKİKA

Hocazade...

İHSAN MUSLU / 2018-04-28 09:41:01

Osmanlı alimlerinin büyüklerinden. 
İsmi; Mustafa, künyesi Hocazade'dir. 
Bursa'da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 
1488 tarihinde Bursa'da vefat etti. 
Bursa'da Emir Sultan Türbesi civârında medfundur.
Hocazade, babasının ticaret mesleğini terkedip ilim öğrenmeye yöneldi. 
Bu sebeple babası ve kardeşleri tarafından terk edildi. 
Sıkıntı ve yokluk içinde babasından yardım görmeksizin tahsiline devam etti. Emir Sultan hazretlerinin talebelerinden Şeyh Veli Şemsüddin'in teşvikiyle 
Kadı-i Ayasuluğ ve Hızır Bey bin Celal'den akli ve nakli ilimleri öğrendi ve icazet aldı. 
Sultan Murad tarafından Kestel kadılığına, sonra da Bursa'daki Esediyye Medresesine müderris tayin edildi. 
Daha sonra İstanbul'a geldi. Fatih Sultan Mehmed Han onu kendisine hoca tayin etti. Sonra Edirne kazaskeri oldu.
Hocazade'nin kazasker olma haberi babasına ulaşınca, önce inanamadı. 
Daha sonra haber yaygınlaşınca inandı ve diğer oğullarıyla birlikte ziyaret için Edirne'ye gitti. 
Babasının gelmekte olduğu haberini alan Hocazade, alimlerden ve Edirne eşrafından bir toplulukla onu karşıladı. 
İzzet ve ikrâmda bulundu. Babası mahcubiyetle eski kusurlarını hatırlayıp özür dilemeye başlayınca; 
"Olsun, siz öyle yapmasaydınız, biz böyle olmazdık," diyerek alçak gönüllülük gösterdi.
Hocazade, Fatih Sultan Mehmed tarafından Bursa Sultaniye, 
daha sonra da İstanbul Sahn-ı Seman Medresesine müderris tayin edildi.
Bu sırada Fatih Sultan Mehmed Han, İmam-ı Gazali'nin, 
felsefecilerin bozuk ve sapık görüşlerini inceleyip din ve fen ölçüleri ışığında çürüttüğü Tehafüt-ül-Felasife adını taşıyan eseri ile İbn-i Rüşd'ün bu esere yazdığı reddiyeyi incelemişti. 
İlmi bir meclisin toplanarak İmam-ı Gazali ile İbn-i Rüşd'ün görüşlerinin incelenip bir kitap halinde mukayese ve muhakemesinin yapılmasını emretti. 
Devrin alimlerinden Hocazade ile Alaeddin Ali Tusi'yi bu işle görevlendirip, 
eser hazırlamalarını bildirdi. 
Hocazade bu konuda Tehafüt adındaki eserini dört ayda yazdı. 
Ali Tusi de incelemelerini altı ayda tamamlayıp eserini hazırladı ve adını 
Ez-Zahire koydu. 
İki alim, Sultan'ın huzurunda Molla Hüsrev'in hakemliğinde eserlerini savundular. 
Hocazade'nin çalışması ve ilmi izah tarzı daha başarılı görüldü. 
Bu münazaranın sonunda hem Hocazade hem de Ali Tusi mükafatlandırıldı. 
Ali Tusi tekrar memleketi olan İran'a döndü. 
Gerçekte Hocazade'nin çalışması tam anlamıyla ilmi tarafsızlık vasfını taşıyor ve İmâm-ı Gazali'nin haklı olduğunu ortaya koyuyordu. 
Ali Tusi de aynı gerçeğe ulaşmıştı. 
Fakat o daha ziyade, İmam-ı Gazali'nin görüş ve izahlarını yorumlamak ve açıklamakla iktifa etmişti.
Daha sonra Hocazade; Edirne kadılığı, İstanbul ve İznik müftilikleri yaptı. Sultan İkinci Bayezid Han tahta geçince, İstanbul'a geldi ve Bursa Sultaniye Medresesine tayin edildi. 
Bu vazifede iken el ve ayaklarına felç geldi. 
Ancak sol eliyle yazı yazabiliyordu. 
Bu halde Sultan İkinci Bayezid'in emriyle Şerh-i Mevakıf adlı esere haşiye yazdı.
Hocazade, yazdığı eserlerle bütün âlimlerin takdirini kazandı. 
Ali Kuşçu ve Celaleddin Devani bunlardandır. 
Hocazade'nin Tehafüt adlı eserinden başka, 
Haşiye-i Şerh-i Mevakıf, Haşiye-i Şerh-i Hidayet-ül Hikme, 
Şerhu Tevali-ul-Envar, Şerh-ül-İzzi fit-Tasrif, Haşiye ale't-Telvih fil-Usul gibi başka kıymetli eserleri de vardır.
Kaunak; Rehber Ansiklopedisi...
 




 



Diğer Makaleleri

- Kazak Abdal / Tarih : 2018-12-06 15:31:13
- Halk aşığı Behlül Dana... / Tarih : 2018-10-07 11:04:23
- Karamanoğlu Mehmet Bey... / Tarih : 2018-07-15 09:52:18
- Sultan I. Abdülhamid... / Tarih : 2018-07-14 10:08:58
- Bosnalı Abdullah-ı Rumi... / Tarih : 2018-07-13 10:00:39
- Ordu Şeyhliği Ve Asker İmamlar... / Tarih : 2018-07-12 09:35:36
- İmam Ebu Hanife'nin Talebesine Nasihati... / Tarih : 2018-07-11 09:53:34
- Şekerci Cemil Bey... / Tarih : 2018-07-10 09:50:22
- Hz. Mevlana'nın Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-07-09 09:52:45
- Tatlı sözlü ve güler yüzlü olalım... / Tarih : 2018-07-08 10:21:15
- Altuncan Hatun'un Eşi Tuğrul Bey'e Vasiyeti... / Tarih : 2018-06-12 09:38:17
- Yetim Malı Yemenin Haramlılığı... / Tarih : 2018-06-11 09:21:35
- Anne babanın yüzüne sevgiyle bakmak ibadettir... / Tarih : 2018-06-07 09:39:55
- Zeyneb Hatun, Zeynünnisa... / Tarih : 2018-06-06 10:27:34
- Abı hayat nedir, nerededir... / Tarih : 2018-06-05 10:00:22
- Gönül İkliminden... / Tarih : 2018-06-04 09:55:41
- Sümbül Efendi Camisi'nde yatan üç sultan... / Tarih : 2018-06-03 09:50:22
- Ahmed Fergani... / Tarih : 2018-06-02 09:23:39
- İmam Serahsi... / Tarih : 2018-06-01 09:10:45
- Ahh Minel-Fırak... / Tarih : 2018-05-31 09:29:32

Diğer İHSAN MUSLU Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »