Ortadoğu Gazetesi

Mirza Hüseyin Ali....

İhsan Muslu / 2017-11-11 08:52:23

Bahailiğin kurucusu olan Mirza Hüseyin Ali el-Mazenderani en-Nuri, 

12 Kasım 1817 tarihinde Tahran'da, İran şahının sarayında maliye işlerinden sorumlu önemli bir mevkiye sahip bulunan Mirza Abbas Büzürg'ün oğlu olarak dünyaya geldi. 

Saraya mensup olmanın sağladığı imkanla çocukluğunda iyi bir tahsil gördüyse de Bahailer'ce ''ümmi'' olduğunu ispat etmek için herhangi bir mektep ve medreseye gitmediği söylenir. 

Babasının ölümünden sonra yirmi yaşlarında iken saraydan ayrılarak çeşitli yerleri dolaşmaya ve dini meselelerle uğraşmaya başladı. 

1844 yılında şahsen hiç görmediği Bab Mirza'nın görüşlerini benimsedi. Dokuz yıl sonra da kardeşi Mirza Yahya en-Nuri ve ailesiyle birlikte Bağdat'a sürgün edildiler. 

Mirza Hüseyin Ali, burada kardeşiyle arasında Bab Mirza'nın vekilliği konusunda çıkan anlaşmazlık üzerine gizlice Bağdat'tan kaçarak iki yıl boyunca Süleymaniye dağlarında münzevi bir hayat yaşadı. 

Onun bu tavrı Babiler arasında gittikçe büyüyen bir tesir uyandırdı ve Bağdat'a döndüğü zaman Babiler'in büyük çoğunluğu kendisinin etrafında toplandı; 

hatta İran'dan da birçok ziyaretçi geldi. 

Bağdat'taki alimlerin şikayeti ve İran hükümetinin ricası üzerine bu defa İstanbul'a sürgün edilen Mirza Hüseyin Ali, 

bu sürgünden önce, Bahailer'in daha sonra ''Bağ-ı Rıdvan'' adını verecekleri Bağdat yakınlarındaki Necib Paşa bahçesinde yakın taraftarlarına, 

kendisinin Bab'ın önceden haber verdiği ''Allah'ın ortaya çıkaracağı zat'' 

''men yuzhiruhu'llah'' olduğunu ilan ederek Babiler'i kendisine uymaya çağırdı. 21 Nisan 1863. 

Bu iddia Babiler arasında büyük yankılar uyandırdı; 

çünkü onların bir kısmına göre Bab, 

''Allah'ın ortaya çıkaracağı zat'ın'' kendisinin ölümünden 2001 yıl sonra zuhur edeceğini, 

o zamana kadar başka bir zuhur olmayacağını söylemiş ve yerine 

Subh-i Ezel, diye isimlendirdiği Mirza Yahya en-Nuri'yi vasi ve halef tayin etmişti. 

3 Mayıs 1863'te Bağdat'tan hareket ederek önce İstanbul'a getirilen Mirza Hüseyin Ali, Mirza Yahya en-Nuri ve yakınları, 

burada dört ay tutulduktan sonra, 

Ocak 1864'te topluca Edirne'ye sürgün edildiler. 

Mirza Hüseyin Ali, burada açıkça ortaya attığı "men yuzhiruhu'llah" olma iddiasını, bütün Babiler'i kendi etrafında toplanmaya ve hatta İran Şahı Nasırüddin, Osmanlı Padişahı Abdülaziz Han, 

Rus Çarı II. Alexander, Fransız İmparatoru III.Napolyon, papa IX. Pius, 

İngiliz Kraliçesi Victoria ve daha birçoklarına mektup yazarak kendisine uymaya çağırmak şeklinde sürdürünce Sultan Abdülaziz, Subh-i Ezel Mirza Yahya ve ona bağlanan az sayıdaki Babi'yi Kıbrıs'a, 

taraftarlarınca "Bahaullah" ''Allah'ın ululuğu, güzelliği, nuru, rahmeti ve lutfu'' adıyla anılan Mirza Hüseyin Ali ve taraftarlarını da Akka'ya kimseyle görüşmemeleri ve başka yerlere gitmemeleri şartıyla sürgün etti.

Kıbrıs'ta Magosa'da ikamete mecbur edilen Mirza Yahya, 

1912 yılında öldüğü zaman artık Babiler arasında çok az taraftarı bulunan, 

fakat burada bugüne kadar Bahailik'ten küçümsenemeyecek izler bırakmış olan biri idi.

Akka'da önce Akka Kalesi'ne hapsedilen, 

ancak daha sonra Akka surları dışına çıkmasına izin verilen Mirza Hüseyin Ali ise, Babiler'i Bahai adı altında kendi etrafında toplamayı başarmış ve gerek eserleri gerekse görüşleriyle onların varlıklarını sürdürmelerini sağlamıştır. 

Mirza Hüseyin Ali, 29 Mayıs 1892 tarihinde son olarak yerleştiği Akka ovasındaki el-Behce adlı konakta öldü.

Mirza Hüseyin Ali, irili ufaklı birçok eser ve risale yazmıştır. 

Bunların ilki, Bağdat'ta iken yazdığı el-İkan, esas itibariyle batıni te'viller, 

İsrailiyat ile süslenmiş birtakım hikayelerle dolu, 

fakat kendi iddiasına göre ona iman etmeyi ve bağlanmayı gerektirecek her şeyi ihtiva eden Farsça bir eserdir. el-Îkan, başta Arapça olmak üzere pek çok dile tercüme edilmiştir. 

Yine "ilahi irade" semasından geldiğini iddia ettiği ve 1871-1874 yılları arasında kaleme aldığı Kitabü'l-Akdes hareketin temel eseridir. 

Kur'an-ı Kerim'in üslubunu son derece kötü ve beceriksiz bir tarzda taklit etmek suretiyle yazdığı bu eserinde, 

daha önceki mukaddes kitapların insanlığın ihtiyacına cevap veremedikleri için bu kitapla neshedildiklerini ileri sürmüştür. 

Ayrıca kendisine Arapça ve Farsça olarak vahyedildiğini iddia ettiği on dokuz sureden ibaret Kelimat-ı Meknune, İbnü'z-zi'b, Tarazat, Kelimat-ı Firdevsiyye, İşrakat ve Tecelliyat gibi eser ve risaleleri vardır. 

Bunlardan ilki Bahaullah'ın Levhleri adıyla 1974'te, 

ikincisi ise, Kurdunoğlu başlığıyla 1976'da Mecdi İnan tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir.

Mirza Hüseyin Ali, ölümünden önce, 23 Mayıs 1844 doğan büyük oğlu Abbas Efendi'yi Abdülbaha unvanıyla halef tayin etmiştir. 

Abdülbaha, 1908'de Meşrutiyet'in ilanı üzerine tamamen serbest kalan Bahailiğin kısa sürede Mısır, Avrupa ve Amerika'ya nüfuz etmesine çalışmış ve bu iş için buralara seyahatler yapmıştır. 

I.Dünya Savaşı sırasında Bahailiğin ana merkezi olarak seçilen İsrail'deki Hayfa şehri ve civarında, İngilizler lehine gösterdiği gayret ve faaliyetlerinden dolayı, Hayfa'da 27 Nisan 1920'de İngiliz hükümeti tarafından "şövalyelik" rütbesiyle mükafatlandırılmıştır. 

28 Kasım 1921'de ölen Abdülbaha, Hayfa'da Kermil dağına nakledilen Bab Mirza'nın mezarının yanına gömüldü. 

Kaynak;TDV.İslam Ansiklopedisi..




 


Diğer Makaleleri

- Mustafa Akif Efendi... / Tarih : 2017-12-13 09:03:37
- Cemaliye Tarikatı... / Tarih : 2017-12-12 08:39:01
- Vehip Paşa... / Tarih : 2017-12-11 08:30:46
- Sultan Avcı Mehmet... / Tarih : 2017-12-10 08:58:24
- Ebu Ubeyde Cerrah... / Tarih : 2017-12-09 08:26:53
- Ebu Ubeyde Cerrah... / Tarih : 2017-12-09 08:26:32
- Talut... / Tarih : 2017-12-08 08:44:59
- Zülkarneyn As.... / Tarih : 2017-12-06 09:10:04
- İlk Müslüman Hanımlardan Hz. Esma.... / Tarih : 2017-12-05 08:50:46
- Karun... / Tarih : 2017-12-04 07:45:49
- İbn'i Ebi Şeybe... / Tarih : 2017-12-02 08:36:38
- Mahmut Paşa... / Tarih : 2017-12-01 08:35:54
- Mevlid Kandili... / Tarih : 2017-11-29 08:47:52
- Hafız Sami Efendi... / Tarih : 2017-11-26 08:05:24
- Turabi Baba Türbesi... / Tarih : 2017-11-25 08:38:30
- Hakani Şirvani... / Tarih : 2017-11-23 08:17:00
- Hafız Hüsnü Efendi... / Tarih : 2017-11-21 08:30:58

Diğer İhsan Muslu Makaleleri : 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  İleri »