1974 yılından beri bölünmüş durumda olan Kıbrıs'ın yeniden birleşmesine ilişkin müzakereler kritik bir noktaya ulaştı. Görüşmelerin başarıyla mı yoksa başarısızlıkla mı sonuçlanacağı konusu gelecek haftalar içinde sonuca bağlanabilir. Rum Cumhurbaşkanı Dimitris Hristofyas ve Türk Toplumu Lideri Mehmet Ali Talat, Kıbrıs sorununa bir çözüm bulmak amacıyla 2008 yılı Eylül ayından bu yana 60 defa bir araya geldi. Buluşmalar, Birleşmiş Milletler himayesi altında güneydeki Rum kesimi ile kuzeyindeki Türk kesimi arasında kalan ara bölgede gerçekleştiriliyor. Ara bölge, BM askerlerinin kontrolü altında bulunuyor. Hristofyas ve Talat iki eski dost. Her ikiside çözüm iradesine sahip olduğunu vurguluyor. Hedef, ortak merkezli hükümetin altında büyük ölçüde otonomiye sahip olan iki federal devletin kurulması... Ancak görüşmeler çok yavaş ilerliyor. Hristofyas, "İlerlemeler mevcut beklentilerimizin çok gerisinde" şeklinde konuşuyor. Talat da konu hakkındaki memnuniyetsizliğini dile getiriyor. Şimdi her iki politikacıda gayretlerini yoğunlaştırmak istiyor. 11 Ocak'ta yapılan üç günlük müzakere turundan sonra ikinci tur 25 ve 27 Ocak günlerinde gerçekleştirilecek. Gündemde üç konu başlığı bulunuyor: Siyasi güç ve yönetim yetkilerinin paylaşımı, federe devletin dış ilişkileri ve Ada'nın bölünmesi sonucu yaşanan sürgünler nedeniyle her iki toplumsal grubuna mensup ilgili kişilere ödenecek tazminatlar. Bunlardan sonuncusu en karmaşık müzakere konusu niteliğinde..

BM GENEL SEKRETERİ ADA'YA GİDECEK

Gözlemcilerin çoğunluğu,görüşme maratonluğunda elle tutulur ilerlemeler kaydedilmemesi durumunda müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanacağını söylüyorlar. Toplum liderlerinin ilerleme kaydetmeleri durumuna ise tıkanmış durumdaki görüşmeler yeniden başlatılabilir. BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon geçen perşembe günü gerçekleştirdiği telefon görüşmeleri sırasında,iki toplum liderini müzakereleri yoğunlaştırmaları için cesaretlendirdi. Moon, çözüm bulunması konusunda "dikkatli bir iyimserlik" içinde olduğunu ifade etti. Moon'un 2 Şubat günü Kıbrıs'ı ziyaret etmesi öngörülüyor.

Zaman daralıyor. Nisan ayında adanın kuzeyindeki Türk kesiminde Cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacak. Kamuoyu yoklamalarında, birleşme karıştı milliyetçi Derviş Eroğlu, Talat'ın yüzde yirmi puan önünde yer alıyor. Gözlemcilerin çoğunluğunun tahminine göre, Eroğlu'nun seçim zaferi birleşme gayretlerinin sonu anlamına gelebilir.

Nüfusunun yüzde 80'i Rumlar, yüzde 18'i Türklerden oluşan Kıbrıs 1974 yılında Atina'da iktidarda bulunan cuntanın döneminin Cumhurbaşkanı Matarios'u bir darbeyle devirdikten ve Kıbrıs'ı işgal etme girişiminden bu yana bölünmüş durumda. Türkiye'nin bu girişime tepkisi, Ada'nın üçte birini işgal etmek şeklinde oldu. İki toplum grubu o zamandan bu yana yeniden birleşme konusunu defalarca müzakere etti. Hatırlanacak olunursa, eski BM Genel Sekreteri Kofi Anna'nın yeniden birleşme planı 2004 yılında Rumların "Hayır"ı üzerine başarısızlıkla sonuçlanmıştı.