İran'ın nükleer silah geliştirme yeteğine sahip olma ihtimali ve uranyum zenginleştirme düzeyine ulaştığı gerçeği gerilimleri yükseltmeyi sürdürüyor ve bu diğer ülkeleri aynı yönde ilerlemeye sevk edebilir. Yapılmakta olan müzakerelerde nükleer silah meselesi aslında o kadar da büyük bir önem arz etmiyor. Şu an için böyle bir arzusu olmasa bile İran gelecek yıl fikrini değiştirebilir ve uranyum zenginleştirme programındaki gelişmelerle nükleer silah geliştirme noktasına yaklaşabilir.

Sonuç şu: İran'ı uranyum zenginleştirmekten vazgeçmeye ikna etmek hala arzu edilen bir durum. Fakat bunun herhangi bir ortamda mümkün olup olmayacağı bilinmiyor. Ancak doğrudan görüşmeler bunun mümkün olup olmadığını gösterecek ve bu tür görüşmelerin daha erken başlamamış olması bir hayli üzücü. Uranyum zenginliştirmenin askıya alınmasını görüşmelerin ön şartı kılmakla yıllar heba edildi. Görüşmelerin başlamasından dolayı ABD Başkanı Barack Obama'ya müteşekkir olmak gerek.

YILLAR ÖNCEKİ GİRİŞİM

Yıllar önce Ortadoğu'nun nükleer silahlardan arındırılması girişiminin öncülüğünü Mısır ve İran yapmıştı. Bölgedeki bütün ülkeler (İsrail de dahil) öneriyi destekledi,fakat Ortadoğu'daki nükleer silah sahibi yegane ülke olan İsrail için bu her zaman uzak bir plan oldu. Bugün İran'ın ve belli diğer Ortadoğu ülkelerinin daha ileri nükleer faaliyetler doğrultusunda hareket ettiği bir ortamda, bu öneri ilgili bütün taraflarca yeni bir imkan gibi görünebilir.

İsrail, nükleer silah kapasitesini gelecekte var olma tehditlerine karşı bir hayat sigortası olarak görüyor. Ancak bu olgu bölgede bir takım değişikliklere neden olabilir.

BM GÜNDEMİNDE AYNI SORUN

Bölgesel bir anlaşmanın sorunlarını hafife almamak gerekir. Sözgelimi bilgiyi doğrulama veya güvenlikle ve uranyum tedarikiyle ilgili güvenceler meselesi sorun olacaktır bana göre. Ancak Obama yönetimi bir çok hükümetin de desteğiyle, herkes için nükleer silahsızlanma yönünde gayret gösteriyor. Şu an BM Güvenlik Konseyi'nin gündeminde hem nükleer silahların yayılması hem de silahsızlaşma meselesi var. Görünen o ki, Ortadoğu'nun cesur ve geniş kapsamalı bir yaklaşıma ihityacı var.