Ortadoğu'da Liderlik Yarışı

Gazze krizi sürecinde Türkiye'nin bu trajediye son verilmesi için diğer birçok aktör gibi devreye girdiği ve ateşkesin sağlanmasına katkıda bulunduğu apaçık ortada...

Mısır, Suriye ve hatta Fransa gibi ülkelerin öne çıkmış olmasına rağmen, bu kritik süreçte Türk diplomasisi "Biz de bu işte varız" diyeceği bir rol oynadı. Ne var ki Gazze'de çatışmalar durmakla beraber, kriz halâ çözümlenmiş değil. Her şeyden önce iki tarafın ayrı ayrı, tek taraflı olarak ilan ettiği ateşkesin daha sağlam ve sürekli hale getirilmesi gerekiyor. Oysa, son günlerde Gazze'den İsrail'e roket atışlarının hızlanması, buna karşılık İsrail yetkililerinin yeni saldırı tehdidinde bulunmaları bu ateşkesin pamuk ipliğine bağlı olduğunu gösteriyor.

Dolayısıyla, yeni bir felâketin önlenmesi için sağlam bir zemine oturtulması, buna bağlı olarak da, sınır kapılarının açılması, ablukaların gevşetilmesi, silah kaçakçılığı için kullanılan tünellerin denetim altına alınması gibi meselelerin halledilmesi gerekiyor.

Peki; bunu kim sağlayacak? Son günlerde iki aktörün öne çıktığı görülüyor. Bunlardan biri Mısır, diğeri ise Fransa...

Mısır bir yandan El Fetih ile Hamas'ı uzlaştırmaya, diğer yandan özellikle Refah kapısının açılması ve gizli tünellerin kontrolü konusunda Hamas ile İsrail'in de kabul edebileceği bir mutabakat sağlamaya çalışıyor.

Mısır'ın geçen hafta sonunda bir Hamas heyetine ve Filistin yönetimi başkanı Mahmud Abbas'a ayrıca S. Arabistan Dışişleri Bakanı ve de bir İsrail temsilcisine ev sahipliği yaptı. Anlaşılan bu temaslardan henüz bir sonuç çıkmadı.

Abbas, öncelikle Hamas'ın Batı Şeria'daki Filistin Yönetimi'nin Gazze üzerindeki otoritesini de tanımasını istiyor. Gazze'de tek başına yönetime hakim olan Hamas ise buna yanaşmıyor.

İşte bu temel anlaşmazlık nedeniyle Gazze'ye giriş-çıkışların kimin tarafından, nasıl sağlanacağı ve denetleneceği üzerinde bir mutabakat sağlanamıyor.

Mısır bir çıkar yol arayışını sürdürürken Fransa da devreye girdi. Ortadoğu'ya özel bir ilgi gösteren Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, Paris'te ABD Başkanı Barack Obama'nın özel Ortadoğu temsilcisi George Mitchell ile, ardından Mahmud Abbas ile görüştü.

M. Abbas'ın Paris ziyaretinin amacı, Fransa'dan ve AB'den destek sağlamak... Sarkozy, Gazze krizinin güç duruma düşürdüğü ve zayıflattığı M. Abbas'a moral verdi. Ancak bu desteğin Gazze'deki çıkmazın aşılmasına ne kadar yardımcı olacağı şimdilik belli değil... Kabul etmek gerekir ki, Hamas ile bir uzlaşma sağlanmadan devamlı bir ateşkes ve bununla ilgili sorunların çözümü asla mümkün değil...

Sarkozy elbette bunun farkında...Özel temsilci George Mitchell'e de "bütün ilgili taraflarla dengeli temasların" yapılması gereğinden söz etti. Anlayacağınız bu bağlamda Fransız liderinin, iyi bir diyaloğ halinde olduğu Suriye Başkanı Beşir Esad'ı kasdettiği belirtiliyor.